Zoeken op de Aquo Wiki
In de Aquo Wiki kun je zoeken naar begrippen, domeinwaarden, domeintabellen, waarnemingssoorten, symbolen en informatiemodellen. Er zijn meerdere manieren om te zoeken.
- Gebruik de zoekbalk om snel informatie te zoeken in de Aquo Wiki. Met filters kun je de zoekresultaten specifieker maken.
- Zoek je een domeinwaarde of waarnemingssoort? Zoek dan bij voorkeur in de betreffende domeintabel.
- Voor uitgebreide zoekvragen kun je gebruik maken van: Speciaal: vragen.
Heb je hulp nodig bij het kiezen van de zoekmethode die het beste past bij jouw vraag? Hieronder vind je een toelichting bij de diverse zoekmethodes:
Vind alles via de zoekbalk
Bovenaan elke pagina staat een zoekbalk. Daarmee kun je zoeken in de Aquo Wiki. De zoekbalk zoekt in de hele Wiki uitgezonderd de Waarnemingssoorten.
Typ een woord in de zoekbalk. De Aquo Wiki toont daarna de resultaten die het beste passen bij je zoekvraag.
Filters voor zoekresultaten
Krijg je veel zoekresultaten? Gebruik dan de filters aan de linkerkant van de pagina. Daarmee kun je de resultaten beperken, bijvoorbeeld op status, type, domeintabel of groep. Zo vind je sneller de informatie die je zoekt.
Voorbeelden van filters zijn:
- Status: alleen domeinwaarden en begrippen hebben een status (geldige of vervallen);
- Type: bijvoorbeeld domeinwaarden, begrippen of informatiepagina’s;
- Breder: bijvoorbeeld een bepaalde domeintabel of;
- Groep: de groep in een domeintabel waarin een domeinwaarde voorkomt.
Fuzzy zoeken
De zoekfunctie gebruikt fuzzy zoeken. Dit betekent dat je niet altijd precies het juiste woord hoeft in te typen. De zoekfunctie zoekt ook naar woorden die erop lijken.
Zo vind je sneller wat je zoekt, ook als:
• je niet precies weet hoe een woord is geschreven;
• je een typefout maakt;
• een woord op verschillende manieren kan voorkomen.
De zoekbalk zoekt in de gehele Wiki, dus naast de onderdelen van de Aquo-standaard vind je ook informatiepagina’s waar de zoekterm in voorkomt.
Zoeken naar een domeinwaarde
Weet je al in welke domeintabel je moet zoeken? Dan is zoeken in die domeintabel vaak het handigst. Je zoekt dan gerichter en krijgt minder ruis.
Er zijn grote domeintabellen en overige domeintabellen, waarin de manier van zoeken verschilt.
Grote domeintabellen
De volgende domeintabellen zijn groot:
- Parameter;
- Waardebepalingsmethode;
- Biotaxon;
- Waarnemingssoort.
Deze tabellen hebben een eigen zoekscherm bovenaan de tabel. Je kunt daarin per kolom zoeken. Je kunt ook zoeken op een combinatie van kolommen.
Overige domeintabellen
Bij de andere domeintabellen staat rechtsboven de tabel het veld: Zoekopdracht:
Vul daar je zoekterm in. De Aquo Wiki zoekt dan in alle kolommen van de tabel. Het deel dat overeenkomt met je zoekterm wordt geel gemarkeerd.
Zoeken naar waarnemingssoorten
Zoek je een waarnemingssoort? Gebruik dan de domeintabel Waarnemingssoort. De domeintabel Waarnemingssoort is een grote domeintabel. Deze tabel heeft een eigen zoekscherm bovenaan de tabel. Daarmee kun je gericht zoeken in één of meer kolommen. Gebruik deze manier van zoeken vooral als je:
- de naam of een deel van de naam van een waarnemingssoort weet;
- gericht wilt zoeken binnen de tabel Waarnemingssoort;
- wilt zoeken op een combinatie van gegevens uit verschillende kolommen.
Zoeken met speciale tekens
Sommige zoektermen bevatten speciale tekens, zoals:
- een streepje (-)
- een underscore (_)
Voorbeelden zijn bepaalde Aquo-codes of technische namen.
Wat merk je hiervan?
De zoekfunctie kan bij dit soort zoektermen onverwacht gedrag vertonen, zoals:
- geen of te veel zoekresultaten;
- een foutmelding bij het laden van de resultaten.
Dit komt door de onderliggende zoektechniek die de Aquo Wiki gebruikt.
Hoe los je dit op? Gebruik aanhalingstekens!
Als je zoekt op een term met speciale tekens, zet de zoekterm tussen aanhalingstekens.
Voorbeelden:
- "N-MeFOSAA"
- "H-PFC6asfzr"
- "MAF_v-gildeJ"
Door aanhalingstekens te gebruiken, zoekt de Aquo Wiki de term als één geheel en krijg je wél de juiste resultaten.
Zie je dat zoeken zonder aanhalingstekens niet werkt? Probeer het dan opnieuw met quotes.
Ik wil een gerichte of technische zoekvraag maken – Query interface Speciaal:vragen
Gebruik dan Speciaal:vragen. Daarmee kun je zelf een zoekvraag opbouwen en bepalen welke gegevens je wilt zien.
[[Categorie:Domeinwaarden]]
[[Status::Geldig]]
Deze functie geeft de gebruiker de mogelijkheid om semantische query’s te maken via een gebruikersinterface. Met deze query’s kunnen, vanuit het kennismodel van de Aquo, overzichten gemaakt worden van de gezochte Aquo-onderdelen.
In deze overzichten hebben we mogelijkheden voor filteringen en het zoeken op deelverzamelingen. Zo kan er gezocht worden naar bv domeinwaarden die na een bepaalde datum zijn toegevoegd of aangepast.
We onderkennen in de Aquo Wiki omgeving de volgende onderdelen van de Aquo-standaard, nl:
- Begrippen, kennismodel Begrip
- Symbolen, kennismodel Symbool
- Domeintabellen met domeinwaarden. Resp kennismodel Domeintabel en Domeinwaarde
- Informatie modellen
Het Speciaal:vragen wordt hoofdzakelijk toegepast op de eerste 3 onderdelen, en in het bijzonder bij de domeintabellen en domeinwaarden.
Uitleg Speciaal:vragen interface
Door op Speciaal:Vragen te klikken kom je direct op de juiste pagina.
Je kunt de functie speciaal:vragen ook openen door in de zoekbalk speciaal:vragen te typen.
Daarna verschijnt de interface voor het opbouwen van query’s, waarin je je vraag stap voor stap kunt samenstellen.
In het voorbeeld hebben we al een aantal zoekonderdelen ingevuld. De zoekopdracht is als volgt verwoord.
In het onderdeel Voorwaarde geven we aan wat we zoeken, dus in dit geval:
- We zoeken in [[Categorie:Domeinwaarden]]
- Waarbij de domeinwaarden onderdeel zijn van een domeintabel [[Breder::Id-ecbe0e11-3cdc-4661-903f-f9382b32a343]]. De Guid is van de domeintabel, in dit voorbeeld Bemonsteringsapparaat
- De waarden moeten een begin geldigheid hebben van ouder dan 1 januari 2000
- De waarden moeten een Eind geldigheid hebben van ouder dan 1 juli 2020
- De waarden hebben een wijzigingsdatum van na 1 juli 2021
Het resultaat van de zoekopdracht laten we vervolgens zien in een weergave met een lijst van informatielabels.
Deze labels, die je kunt vinden in het kennismodel van het onderdeel (in dit geval; domeinwaarden), resulteren in de rapportage lijst. Je geeft ze op in het veld Print selectie.
In dit voorbeeld willen we dus het zoekresultaat weergegeven hebben met de kolommen:
- Voorkeurslabel (GUID van het item weergegeven in de naam)
- Omschrijving, omschrijving van de domeinwaarde
- Id, ID van de domeinwaarde
- Codes, code van de domeinwaarde
- Status, is de waarde geldig of vervallen
- Begin geldigheid, de datum begin van de geldigheid van de waarde
- Eind geldigheid, de datum waarop de waarde stopt met geldig zijn
- Wijzigingsdatum “Modification date”, de datum wanneer de laatste aanpassing heeft plaats gevonden op de waarde
- Gerelateerd, de relatie naar een begrip in het begrippenkader van de Aquo
De lijst met “Print selectie” kan aangevuld worden met de toegestane eigenschappen zoals in het kennismodel van het betreffende onderdeel zijn verwoord. Zie bijv. het Kennismodel Domeinwaarde.
Opties
In het onderdeel opties, kan de gebruiker selecteren op welke wijze hij het resultaat gepresenteerd en beperkt wil hebben. Opties die hierin veelvuldig gebruikt worden zijn:
- Brede tabel (standaard). De Wiki omgeving kan het resultaat op verschillende manieren presenteren. De meest gebruikte optie is brede tabel. Dit laat het resultaat zien op het scherm. U kunt ook gelijk een download selecteren. Dan krijgt u bv een CSV-bestand met het resultaat. Experimenteer maar met deze selectie en verken de mogelijkheden van de Wiki omgeving maar eens.
- Sorteeropties. Door het label aan te geven kun je selecteren of je oplopend, aflopend of willekeurig wil sorteren.
- Limit: beperkt het resultaat van je zoekopdracht. Advies begin altijd met de 250. Bij hoge waardes heeft de Wiki omgeving langere tijd nodig om het resultaat te presenteren. > 2000 geeft een vertraging van minimaal 40 seconde.
- Offset: bij veel resultaten is het handiger de limit op lage aantallen te laten en de offset in stappen van de limit te verhogen.
Resultaat speciaal:vragen
Hiernaast hebben we een plaatje van het resultaat van de zoek opdracht.
Door op JSON, CSV, RSS of RDF te klikken. Kan het resultaat in respectievelijke vorm worden gedownload.
Wil je deze query bewaren en op een later moment herhalen. Selecteer dan het streepje met onderliggend de twee puntje welke naast het tabblad resultaat staat. Dit start een web pagina op met een URL die het resultaat rechtstreeks laat zien. De URL in je browser kun je vervolgens kopiëren en opnieuw gebruiken op een later moment.
Speciaal:vragen; speciale zoekfuncties
In het stellen van de zoekvragen hebben we nog een aantal speciale functies.
Zoeken naar waarden die een bepaalde Eigenschappen hebben; Eigenschap:: +
Type achter de dubbele dubbelepunt bij de eigenschap ipv een bepaalde waarde een plusteken. Zo zoek je alle waarden uit de geselecteerde categorie waarvoor bij die eigenschap iets is ingevuld.
[[Categorie:Domeinwaarden]] [[Vervangen door::+]]
Deze voorwaarde geeft als resultaat alle domeinwaarden die iets in de eigenschap “Vervangen door” aan informatie hebben staan. Wat er inhoudelijk staat is niet relevant, je krijgt alle items waarbinnen deze eigenschap gevuld is. Je kan deze zoekopdracht verfijnen door ook een bepaalde domeintabel toe te voegen, zodat alleen die tabel wordt doorzocht i.p.v. alle domeinwaarden.
Zoeken naar waarden die een bepaalde Eigenschap NIET hebben; Eigenschap::!waarde
Type achter de dubbele dubbelepunt bij de eigenschap eerst een uitroepteken en dan de waarde van de eigenschap die NIET gevonden moeten worden. Door het uitroepteken maak je een ontkenning in het vragen.
[[Categorie:Domeinwaarden]] [[Breder::Id-f4defb3c-55ec-4f8a-92f8-7eca1b000e13]] [[Status::!Geldig]]
Groter of kleiner dan een waarde: > Of <
Groter of kleiner dan.
Deze voorwaarden worden gebruikt bij datum en getallen. In het gegeven voorbeeld hebben we deze functie gebruikt. Zie voorbeeld query opbouw.
Zoeken op delen van tekst: ~*tekstdelen*
Bij het zoeken in een eigenschap naar onderdelen van tekst is deze functie te gebruiken. Indien je in de eigenschap Omschrijving zoek naar een deel van een woord ziet dat er zo uit.
[[Omschrijving::~*vis*]]
Deze voorwaarde geeft als resultaat alle omschrijvingen die een deel van het woord “vis” hebben. Dus bv vistrap of vangvis, etc.
Zoeken op twee items: OF
Met het Pipe “of” teken waardoor je zoekt in twee (of meer) elementen.
[[Elementtype::Domeinwaarde || DomeinwaardeTechnisch]]
Zoeken op categorie
Aan de hand van het kennis model, onderkent Aquo de volgende categorieën.
- Begrippen
- Sjablonen
- Domeintabellen
- Domeinwaarden
Deze categorie is het belangrijkste in de zoekvraag en geeft aan waarbinnen je de zoekopdracht uitvoert.
Bij de categorie wordt er 1 x het : teken gebruikt in de voorwaarde.
Bij de volgende zoek voorwaarden op eigenschappen worden er 2 x het : teken gebruikt.
Voorbeelden query's
Door in de speciaal:vragen interface het vak 'voorwaarde' en 'print selectie' in te vullen kan je zelf zoek-queries maken op de Aquo Wiki. Hieronder een paar voorbeelden om je op gang te helpen. Als je op het pad klikt kom je op het voorbeeld uit.
Zoeken van begrippen die gewijzigd zijn na een bepaalde datum
voorwaarde: [[Categorie:Begrippen]] [[wijzigingsdatum::>2024-06-01]]
print selectie: bijv. Label (nl), Definitie (nl), Synoniem (nl), afkorting, Status en Begin geldigheid#ISO
Zoeken van domeinwaarden in een bepaalde domeintabel die gewijzigd zijn na een bepaalde datum
voorwaarde: [[Categorie:Domeinwaarden]] [[Breder::Id-0eafa483-2875-4c94-890d-66258a6b4d88]] [[Begin geldigheid::>1 januari 2025]]
print selectie: bijv. Voorkeurslabel, Omschrijving, Id, Codes, Groep, Status, Begin geldigheid, Eind geldigheid, Wijzigingsdatum, Gerelateerd
Je moet de GUID van de domeintabel opzoeken en die invullen bij Breder. In dit voorbeeld is de domeintabel Parameter gebruikt.
Zoeken van de geldige domeinwaarden in een bepaalde domeintabel
voorwaarde: [[Categorie:Domeinwaarden]] [[Breder::Id-0eafa483-2875-4c94-890d-66258a6b4d88]] [[Status::Geldig]]
print selectie: Voorkeurslabel, Omschrijving, Id, Codes, Groep, Status, Begin geldigheid#ISO, Modification date#ISO, Gerelateerd
Zoeken van symbolen
voorwaarde: [[Categorie:Symbolen]]
print selectie: Afbeelding van, Codering, Deel, Rubriek, Bron, Begin geldigheid#ISO, Eind geldigheid#ISO, wijzigingsdatum#ISO, Gerelateerd
API-interface
Met de API-interface kunnen programmeurs hun eigen software gebruik laten maken van de informatie in de Wiki-omgeving. Vanuit de open source community wordt de interface goed ondersteund met voorbeelden en documentatie. MediaWiki documentatie API hoofdpagina
Wij hebben een aantal voorbeelden uitgewerkt en code van verschillende gebruikers verzameld:
- Opvragen van de actuele domeintabellen zoals in oude SOAP interface.
- Opvragen van de waarden van een domeintabel.
- Opvragen van de laatste wijzigingen van domeintabel en haar waarden.
De voorbeelden zijn beschikbaar op Aquo-standaarden Github met programmeer voorbeelden API code
Op de Github vindt u voorbeeld code in de volgende talen:
- Rstudio (zowel in code als een CRAN (AquoDom))
- Python
- C#
Het is ook mogelijk om als programmeur op de Github-informatie uit te wisselen en onderling issues te bespreken.