Sjabloon:Toon woordenlijst



A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z - 0 - 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - Alles

TermBetekenis
beheersgebiedgebied waarvoor geldt dat één organisatie dit beheert.
som 3 polycyclische aromatische koolwaterstoffen (OVAM)de somparameter van 3PAKs bestaat uit: antraceen(120-12-7), benzo(ghi)fluorantheen(203-12-3) en fluoreen(86-73-7).
immobilisatieeen technische ingreep waarmee de chemische en fysische eigenschappen van materialen zo kunnen worden gewijzigd dat de zich erin bevindende verontreinigende stoffen zijn vastgelegd.
isohalienlijn die punten met eenzelfde zoutgehalte verbindt
signaal beschikbaarheidde beschikbaarheid van een radio signaal in een specifiek dekkingsgebied
rijnatlasatlas van overstromingsgebieden
alternatieve kostende uitgangswaarde die opgave doet in termen van economische netto opbrengsten als een bruikbare bron wordt toegepast voor een beschreven project of gebruik in plaats van het huidige gebruik.
topkaarttopografische kaart veelal 1:10000/25000
erosieklassemate van erosiegevoeligheid
instandhoudingsdoelstellingdoel zoals geformuleerd in het aanwijzingsbesluit behorende bij een Natura 2000-gebied, waarmee het duurzaam voortbestaan van de desbetreffende soorten en/of habitats omschreven wordt.
huidige (gemeten) capaciteitgemeten capaciteit welke per tijdseenheid de verpompte hoeveelheid water weergeeft (m3/h)
rietschootmoerassig land, begroeid met riet.
contacttijdde periode dat een stof in contact komt met een vloeistof, voordat het via filtratie of chemische verandering verwijderd wordt.
kadastrale gemeentecodede officiële aanduiding van een kadastrale gemeente volgens de Dienst van het kadaster en de Openbare Registers, zoals nader omschreven in het Kadasterbesluit.
huisnummertoevoegingde numerieke aanduiding zoals deze door de gemeente aan het object is toegekend
vlakvlakke gedeelte van het onderwaterschip - bodem van het schip.
voorbezinkenhet met behulp van gravitatie verwijderen van de bezinkbare stoffen uit het afvalwater
cas-nr.een codering van de stof die herkenning mogelijk maakt van identieke stoffen met verschillende handelsnamen.
iba-inrichtingenalle activiteiten van het waterschap die verband houden met de aanleg, het beheer en onderhoud van inrichtingen van individuele behandeling van afvalwater in het buitengebied.
nutriëntenvHiermee worden met name mineralen aangeduid, die essentieel zijn voor de groei van planten.
filtermediumhet doorlatende materiaal dat vaste stoffen scheidt van vloeistoffen die het doorlaat.
vloedde toestand van hoogwater.
atmosferische drukuitdrukking voor het gewicht van de aarde omringende gassen.
hoog opperwaterafkomend rivierwater met een aanmerkelijk hoge topafvoer (de aanduiding wordt in Nederland met name gebezigd voor afvoeren hoger dan het veeljarig gemiddelde van de jaarmaxima der grote rivieren).
momentane neerslagintensiteitde afgeleide van de specifieke neerslag naar de tijd.
recessieperiode van afnemende afvoer zoals aangegeven door het dalende deel van een hydrograaf beginnende bij de piek.
invloedslijnbegrenzing van de invloedszone.
grondspanningde totale spanning die door de grond (korrels, vloeistof en gas) wordt verdragen.
hydraulische diffusiviteiteen eigenschap van een aquifer of insluitinglaag die gedefinieerd is als de verhouding van het hydraulisch geleidingsvermogen ten opzichte van de specifieke berging.
som vluchtige chloorkoolwaterstoffensomparameter van aantoonbare vluchtige chloorkoolwaterstoffen
kamer van koophandel nummereen uniek identificerend administratienummer van een rechtspersoon zijnde een niet-natuurlijk persoon zoals toegewezen door de Kamer van Koophandel
toomrijke visgrond.
injecteurapparaat voor het onder druk inbrengen van een vloeistof of gas.
universal time coordinatedtijdseenheid gebaseerd op atoomtijd
pietermanlanggerekt bodemvisje met de ogen hoog op de kop geplaatst en giftige stekels op de zijkant van de kop en in de rugvin
baggerbezonken sediment boven gewenste bodemhoogte.
zandasfalteen warm bereid asfalt met gegradeerd zand en een ondermaat aan bitumen, dat een hoog percentage holle ruimte heeft
eggenhet met een werktuig gelijk maken van de bodem
bodemgebruikswaardeconcentratie van een stof in sediment, grond of grondwater die geldt als functiegerichte saneringsdoelstelling voor verontreinigingen van voor 1987 en als functiegerichte kwaliteitseis voor het aanbrengen van leeflagen.
metselzandnatuurlijk zand gebruikt voor de aanmaak van metselspecie. Veelal wordt hiervoor grof zand gebruikt met een M63 van circa 300 µm tot 600 µm.
binderchemicaliën die korte vezels bijeenhouden in een cartridge-filter.
anaëroobzonder vrije zuurstofmoleculen
spoelwaterpomppomp voor het toevoeren van spoelwater
verkeersbordbord waarop een verkeersteken is aangebracht en waarvan de uitvoering wettelijk is voorgeschreven
gemeten gridpuntde waarde van een grid (cel of raster) bepaald volgens een bekende rekenwijze uit meerdere positiewaarden van footprints binnen het grid
stamafvoerde hoeveelheid neerslag die via de stam van de boom de bodem bereikt.
bitumeneen zeer viskeuze vloeistof of vaste stof, in hoofdzaak bestaande uit koolwaterstoffen of hun derivaten, die vrijwel geheel oplosbaar is in zwavelkoolstof
scheidingde isolatie van verschillende mengsels of stoffen in een mix.
verlies modelmodel gebruikt voor de bepaling welk deel van de ruwe neerslag effectief bij zal dragen aan de afvoer.
bekkenmassa water, natuurlijk of kunstmatig, die gebruikt wordt voor opslag en regulering van waterbronnen.
levensvormde manier van leven van een organisme
loodsafhaalbootklein maar zeewaardig vaartuig dat heen en weer vaart tussen de loodsboot en de wal en tussen de loodsboot en schepen, om loodsen aan boord te brengen en van boord te halen.
som detergenten anionactiefsomparameter van detergenten die een negatief geladen hydrofiele groep bevat.
lichtermoederschipvervoert drijvende laadbakken, die met een portaalkraan of lift aan boord zijn gebracht, over de oceaan.
consumptief watergebruikwater dat gebruikt wordt in de industrie, landbouw en voedselbereiding.
koolwaterstofharseen synthetische (kunstmatige) hars
capillair onderbrekende laageen horizontale laag met een dusdanige korrel- verdeling (grootte van de poriën) dat capillaire opstijging van (verontreinigd) bodemvocht ermee wordt voorkomen.
rijpingsvattank waarin een stof (bijvoorbeeld PE) enige tijd wordt gehouden om (optimaal) te kunnen worden gebruikt
draaikolkwervel van een zekere grootte, die zich aan het wateroppervlak vertoont.
freatisch waterhet water in de bodem dat als eerste wordt aangetroffen bij graaf- of boorwerkzaamheden
drooglegginghet hoogteverschil tussen de waterspiegel in een waterloop en het grondoppervlak.
empirisch modelmodel waarvan de structuur is afgeleid van de analyse van de relaties tussen de geobserveerde gegevens in plaats van kennis van de fysische, biologische of ecologische processen.
hijs/hefmateriaalwerktuigen en hulpmiddelen om zware lasten op te hijsen
speciedoor uitgraven of baggeren verkregen grond
vetsmeerapparaatapparaat om vloeibaar vet onder druk in machinedelen te brengen
som 7 pcb'sde somparameter van de zeven PCB's, te weten: PCB 28, 52, 101, 118, 138, 153, 180.
ankerbaldagmerk in de vorm van een goed zichtbare zwarte bol op het voorschip
normsetverzameling van normwaarden van eenzelfde normtype en behorende tot eenzelfde doelstelling
som 23 organochloorverbindingensomparameter bestaande uit 23 organochloorverbindingen: alfa-hexachloorcyclohexaan (aHCH) (319-84-6), beta-hexachloorcyclohexaan (bHCH) (319-85-7), gamma-hexachloorcyclohexaan (lindaan) (cHCH) (58-89-9), delta-hexachloorcyclohexaan (dHCH) (319-86-8), aldrin (aldn) (390-00-2), dieldrin (dieldn) (60-57-1), endrin (endn) (72-20-8), 2,4'-dichloordifenyltrichloorethaan (2,4-DDT) (789-02-6), 4,4'-dichloordifenyltrichloorethaan (4,4-DDT) (50-29-3), 2,4'-dichloordifenyldichlooretheen (2,4-DDE) (3424-82-6), 4,4'-dichloordifenyldichlooretheen (4,4-DDE) (72-55-9), 2,4'-dichloordifenyldichloorethaan (2,4-DDD) (53-19-0), 4,4'-dichloordifenyldichloorethaan (4,4-DDD) (72-54-8), heptachloor (HpCl) (76-44-8), alfa-endosulfan (aedsfn) (959-98-8), endosulfansulfaat (endsfSO4) (1031-07-8), cis-heptachloorepoxide (cHpClepO) (1024-57-3), trans-heptachloorepoxide (cHpClepO) (28044-83-9), telodrin (teldn) (297-78-9), isodrin (idn) (465-73-6), cis-chloordaan (cCldn) (5103-71-9), trans-chloordaan (tCldn) (5103-74-2), hexachloorbutadieen (HxClbtDen) (87-68-3).
opleveringstolerantiede marge van de afmetingen waarbinnen het werk moet worden opgeleverd.
biologisch gezuiverdwaterbiologisch gezuiverd afvalwater dat nog wordt nabehandeld.
deccahyperbolisch plaatsbepalingsysteem
dyneemahigh Modulus Polyethyleenlijn.
depressiegebied met een lage barometerstand en onbestendig weer.
beheersaccentaccenten van waaruit het waterbeheer binnen Rijkswaterstaat vorm wordt gegeven.
elastische vervormingvervormingen waarbij het materiaalelement na het verwijderen van de aangebrachte belasting tot zijn oorspronkelijke vorm terugkeert
scenarioveronderstelde of geplande loop van gebeurtenissen
megajachtmotorjacht langer dan veertig meter.
compostfilterfilter met compost voor het biologisch verwijderen van geurstoffen uit aspiratielucht
in situHet uitvoeren van een handeling op de oorspronkelijke plaats, zonder het naar een speciaal medium te verplaatsen of de handeling op een andere locatie uit te voeren.
binnenslepersleepboot voor de binnenvaart.
deiningrestant van een golfveld dat onder invloed van wind elders is opgewekt en nu niet langer door windenergie gevoed wordt. De golfperiode van deining is veel lager dan die van windgolven, de golflengte is veel langer.
fluviale afzettingbronmateriaal afkomstig van rivieren.
stroomlijnlijn waarvan de richting in ieder punt de richting van de gemiddelde (-)snelheid aangeeft die op een gegeven tijdstip bestaat.
nevengeulgeul die gemaakt is om het hoogwater af te voeren wat niet veilig door de hoofdstroom kan worden afgevoerd.
spectrumreeks van verscheidenheden
trofieniveauvoedselniveau, de productie en overdracht van levende organische stof als hoofdcomponent van een ecosysteem - de drie hoofdniveaus worden gevormd door de producenten, consumenten en reducenten.
positionele relatieindirecte relatie tussen plant en een gemeten standplaatsfactor, die afhankelijk is van de plaats in een (ecologisch, hydrologisch) veld, zoals bijvoorbeeld potentiaalverschillen.
tankruimte (of compartiment) voor de opslag of bewerking van een product.
prehistoriede geschiedenis van de mens vóór het bestaan van geschreven documenten.
zijrivierrivier die in een grotere rivier uitmondt.
procedurestap handhavinggegevens die van de uitvoering van een handhaafprocedure worden vastgelegd.
droge dichtheidmassaconcentratie van de droge stof
mineralisatieomzetting van een stof van een organische vorm naar een anorganische vorm.
ultrafiltratiefiltratie van deeltjes groter dan 0,005 µm.
vrije uitlaatuitstroom constructie zonder obstakel/tegendruk
som levofloxacine en ofloxacinede somparameter bestaat uit levofloxacine(100986-85-4) en ofloxacine(83380-47-6)
schijnbare cohesiedeze cohesie ontstaat door capillaire krachten bij het niet geheel met water verzadigde gronden. Zij verdwijnt geheel bij verzadiging met water
neerslagtekorthet verschil tussen de verdamping en de netto neerslag
onderafdichtingeen isolatiemethode waarmee beoogd wordt de verontreinigde bodem van onderen af te sluiten voor instromend schoon grondwater en de verspreiding van verontreinigende stoffen naar diepere lagen te voorkomen.
verhard oppervlakdaken, bestrating, kassen etc., waarvan het regenwater wordt afgevoerd naar de riolering en/of het oppervlaktewater.
nieuwlandpolders die ontstaan als op- of aanwas.
digital selective callingmarifoon voor digitale noodsignalen, dat door computers van de kustwacht wordt `uitgeluisterd'.
drempelbreedte riooloverstortde horizontale afstand (ontwikkelde breedte) haaks op de stroomrichting waarin het afvalwater de riooloverstort uitstroomt naar het oppervlaktewater (m)
amebiaseziekte veroorzaakt door Entamoeba hystolica
som 2- en 4-methylanilinesomparameter bestaande uit 2-methylaniline (CASnr 95-53-4) en 4-methylaniline (CASnr 106-49-0)
marifoonvHF-radiotelefoon, voor communicatie tussen schepen onderling en tussen schepen en kuststations.
sense of urgency gebiedeen N2000-gebied waarin binnen een periode van 10 jaar een mogelijk onherstelbare situatie ontstaat.
intershipverkeerradiotelefonieverkeer tussen schepen onderling.
geo-objectabstractie van een fenomeen in de werkelijkheid dat direct of indirect geassocieerd is met een locatie relatief ten opzichte van het aardoppervlak
kapiteinskamersalon van de kapitein.
compressorruimteruimte waarin compressoren opgesteld staan
drup filtereen afvalwaterbehandelingeenheid die media met daarop bacteriën bevat.
artesische boringboorgat met een statisch waterniveau boven het topniveau van de aquifer waarin geboord is.
nominale steendiameterde maatgevende steendiameter
projectleiderde projectleider draagt onderzoek op, zorgt voor begeleiding van dit onderzoek, begeleidt de procedures en de inbreng van belanghebbenden en verzorgt de communicatie over hun project.
auxotrooforganisme heeft het vermogen verloren om een bepaalde voedingsstof aan te maken en is dan ook afhankelijk van de aanvoer van deze stof van buitenaf om te kunnen groeien.
dichtheid van grondmassa van de grond, waarin zich vaste deeltjes, vloeistof en eventueel lucht (gassen) bevinden, gedeeld door het oorspronkelijke volume van de grond.
sulfideeen door opname van twee elektronen negatief geladen zwavelatoom.
keerwandverankerde, op zichzelf staande wand die tot doel heeft water of grond te keren.
vullingdat gedeelte binnenin de romp waar binnengedrongen water zich verzamelt.
habitatleefgebied van een soort.
bessel ellipsoïdeellipsoïde model zoals toegepast voor Nederland
grote drijfbladplantenwaterplanten waarvan de bladeren drijven op het wateroppervlak excl. draadalgen en kroos.
accommodatiebenaming van de ruimten aan boord van het schip uitsluitend ten behoeve van de opvarenden.
drainageputput voor het verzamelen van drainagewater
ondiepwatergetijdenonregelmatige getijden op plaatsen waar de zee zeer ondiep is, zodat de getijgolven vervormd en vertraagd worden en hoog- en laagwater zich niet normaal laten gelden.
offshoreop volle zee plaatsvindend of zeewaarts gericht
aangroeiwerende verfverf die op scheepsrompen wordt aangebracht om de aangroei van bacteriën, algen, wieren, zeepokken, kokerwormen, mosselen en andere organismen te voorkomen.
parametereen eigenschap van een systeem, medium, organisme of object die kan worden gemeten of bepaald.
rekenpeil 2000.0rekenpeil waarbij het Toetspeil 2000.0 als uitgangspunt wordt genomen.
gasvormende cavitatiekomt voor wanneer er een aanzienlijke hoeveelheid vrije lucht is in een vloeistof of wanneer het cavitatieproces langzaam genoeg verloopt waardoor de hoeveelheid lucht in de gasbel toeneemt als gevolg van ontgassing vanuit de vloeistof.
watersysteembeheersamenstel van aan watersystemen verbonden taken, gericht op het voorkomen en waar nodig beperken van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, in samenhang met het beschermen en verbeteren van de chemische en ecologische kwaliteit van die watersystemen en de vervulling van de op grond van deze wet aan die watersystemen toegekende maatschappelijke functies
rollentransporteurconstructie van opeenvolgende rollen waarover materiaal of goederen licht verplaatst kunnen worden.
herbeluchtinghet vernieuwen van de luchtvoorraad in de lagere lagen van een reservoir om het zuurstofniveau te verhogen.
blok-gecentreerd netwerkeen eindige-differentie rekennetwerk waarbij het model de modeluitvoer (bv. peil of potentiaal van het water) in het centrum van een rekencel berekent.
algemeen certificaat maritieme radiocommunicatiehet certificaat waarmee men alle maritieme zendinstallaties mag bedienen.
duits-tijdelijke hardheidde hoeveelheid calcium en magnesium die kan neerslaan door verhitting uitgedrukt in milligram calciumoxide per liter.
pakkingdichtheiddichtheid (van zand)
netto kielspelingkielspeling als het schip vaart
breedtecirkelcirkel over een ellipsoïde, evenwijdig aan de equator
circumnavigatiehet omzeilen van de wereld.
duwvaarttransport op de binnenwateren, waarbij een duwboot meerdere duwbakken voortbeweegt.
onttrekkingsinrichtinginstallatie waarmee grondwater aan de bodem onttrokken wordt
huikhoes van geteerd of geolied zeildoek, om voorwerpen tegen vocht en vuil te beschermen of als dekkleed voor een opgedoekt zeil.
sommatie waarden deelparameters boven bepalingsgrenswaarde is berekend uit de som van de waarden van de deelparameters boven de bepalingsgrens
emersboven het wateroppervlak uitstekend
vergunningsprocedurede procedure voor een aanvraag tot verlening, wijziging of intrekking van een vergunning, zoals in de wet is voorgeschreven.
emissie factorde relatie tussen de hoeveelheid geproduceerde vervuiling en de hoeveelheid verwerkte grondstoffen.
straat(openbare) verharde weg
somparametereen somparameter is gebaseerd op afzonderlijke meting en daarna optelling van gehalten van een aantal gedefinieerde individueel chemische verbindingen die in één analysegang afzonderlijk gekwantificeerd worden.
amfidroomorganismen (vaak vissen) die tussen zoet en zeewater migreren gedurende een deel van hun leven, maar niet om zich daar voort te planten.
zeedijkeen primaire waterkering van de categorie 1 of a, die zout water keert
beheersmaatregelmaatregel die de beheerder treft om een bepaalde gewenste toestand te behouden of te bereiken
grof vuil(Grote) bestanddelen die geen deel uitmaken van de grondgesteldheid van een waterbodem maar wel een vertragende invloed hebben op het baggerproces of in het geheel niet door het gekozen werktuig kunnen worden verwijderd.
bergbezinkbassinvijzelvijzel voor de aan- of afvoer van rioolwater naar het bergbezinkbassin
wantalle kabels en touwen gebruikt voor het steunen en bedienen van mast en zeilen.
artesisch watervoerend pakketeen afgesloten watervoerend pakket, waarin de stijghoogte van het grondwater boven het maaiveld uitkomt.
buitenteenonderrand van het dijklichaam aan de waterzijde van de dijk (buitendijks).
stroomribbellangwerpige afzetting op de waterbodem die loodrecht op de stroomrichting door stromend water wordt gevormd
kwelkadein het direct aan de dijk grenzende achterland aangebrachte kade om afstromen van kwelwater te verminderen waarmee wordt getracht het optreden van pipingverschijnselen te voorkomen alsmede wateroverlast binnendijks tijdens hoge rivierafvoeren te beperken.
bankrekeningnummerrekeningnummer bij een bank waarmee het subject betalingen doet of restituties kan ontvangen.
halvertrek in gebouw, dat de ingang verbindt met de rest van het gebouw
chronische toxiciteittoetstoets waarin organismen worden blootgesteld aan een relatief kleine hoeveelheid van een stof gedurende een groot deel van de levensduur.
astronomisch getijgetijbeweging als gevolg van de veranderlijke resultante van de aantrekkingskracht van de maan en de zon op de watermassa’s op aarde, niet gestoord door weerkundige omstandigheden.
ecosysteemfactoreen component van een ecosysteem.
grondwaterbalanseen vergelijking van de toevoer en afvoer van grondwater, en, in geval van niet-stationaire situaties, verandering in berging over een bepaalde periode en binnen een gegeven gebied.
routeringtechniek die gebruikt wordt voor het bepalen van het effect van kanaalberging en de verandering van de vorm en voortplanting van een hoogwatergolf door een riviertak.
stroomafwaartsgericht naar de riviermonding.
kruinstrook tussen buitenkruinlijn en binnenkruinlijn -
vergunningsituatiebeschrijving van de oorsprong van de vergunning
cascadegetrapte waterval/kunstmatig aangelegde stroomversnelling.
rondom schijnend lichtvolgens het BPR: een licht dat schijnt over een boog van de horizon van 360 graden.
ecologisch waardevolle waterenkleine wateren die buiten de minimale omvang van een oppervlaktewaterlichaam vallen en vanwege ecologische waarden toch opgenomen (zouden moeten) worden als waterlichaam.
waterkeringstelseleen logisch samenhangend stelsel van waterkeringen.
ouderdom (van het water)resulteert in de ouderdom van het water bij iedere tijdstap voor iedere netwerk node, uitgaande van een initiële ouderdom van nul bij de start van de simulatie.
zoetwaterbelzoete grondwatermassa in doorlatende grond (duinen), die het zoute water in de ondergrond heeft verdrongen.
gedeeltelijke duurlijnlijst van alle gebeurtenissen die zich voordoen boven een bepaalde basis zonder onderscheid naar het aantal binnen een bepaalde periode.
point-of-use behandelingwaterbehandeling op een beperkt aantal afvoeren in een gebouwgebouw, voor een gedeelte van het gebouw.
reservaatsgebiedhet als zodanig door Gedeputeerde Staten op grond van de ‘Regeling beheersovereenkomsten en natuurontwikkeling’ (Rbon), dan wel de daarop volgende subsidieregelingen van het Ministerie van Landbouw en Visserij begrensde gebied, waarin de verwerving van landbouwgronden ten behoeve van de Staat of door een terreinbeherende natuurbeschermingsorganisatie wordt nagestreefd, met het oog op doelstellingen van natuur- en landschapsbehoud.
motorblokkoelerinrichting voor de koeling van het motorblok d.m.v. water of olie
extinctiede verzwakking van de straling door absorptie en verstrooiing wanneer ze door een medium gaat.
stagnant waterwater wat niet beweegt of stroomt.
CEFILTwaarde die aangeeft van welk type een waarde is.
externe meetpuntcoderingde codering van het meetpunt zoals die in externe systemen bekend is
stabiliteitfactorde factor waarin het verschil tussen sterkte en belasting wordt uitgedrukt.
toxisch equivalent volgens whode toxiciteit van een monster vastgesteld met de toxiciteitsequivalent factoren uit de WHO methode.
sleephellingeen schuine helling om een boot uit het water te halen of te water te laten.
belastingjaarjaar waarvoor het uitgereikte aanslagbiljet geldt, dit komt overeen met een kalenderjaar en loopt van 1 januari t/m 31 december van een jaar..
mechanische indikinstallatietoestel voor het mechanisch indikken van slib
stroomdalgraslandnatuurlijke hooggelegen soortenrijke, relatief open, grazige begroeiingen op droge of matig droge, voedselarme, zandige of zavelige en veelal kalkhoudende groeiplaatsen langs de rivieren.
drijfijsiJs dat ontstaat wanneer een ijsveld gaat smelten.
getijdalinghet hoogteverschil tussen hoogwater en het daaropvolgende laagwater.
eindstabiliteitde weerstand tegen omslaan als de boot op haar zijkant ligt, met het boord tot aan het water.
penetratie-indexeen maat voor de temperatuurafhankelijkheid van de viscositeit van bitumen
onderhoudmaatregelen om de functionele kwaliteit in stand te houden of te herstellen en dus de levensduur van een (object)onderdeel te realiseren c.q. te verlengen.
doorzichtzichtdiepte in water
bovenafdichtingsconstructiehet geheel van verschillende functionele lagen waaruit een bovenafdichting bestaat.
duurlijngrafiek die de tijd weergeeft gedurende waarvan de waarde van een zekere parameter groter of gelijk is onafhankelijk van de continuïteit in de tijd.
getij rivierhet gedeelte van een rivier met een wisselende stroomrichting dat een verticale getijbeweging heeft.
gebiedseigen waterwater dat niet van buiten een bepaald gebied wordt aangevoerd (de bron is meestal neerslag).
hoek brugde hoek ter plaatse van de kruising van de as van de waterloop met de as van de brug
vergunningverlenerbestuursorgaan dat bevoegd is, de vergunning te verlenen.
modelleringhet integrale proces van het bepalen en kwantificeren van relevante processen en invoerparameters, het ontwerpen van een rekennetwerk, het uitvoeren van een modelberekening, kalibratie, validatie en het analyseren van de berekeningsresultaten.
etmaalgemiddeldegemiddelde intensiteit over een etmaal betreffende verkeersdeelname
remote sensingDe waarneming heeft op afstand plaatsgevonden zonder dat er direct contact is geweest met het waar te nemen object en zonder dat er een fysiek monster van de lokatie is meegenomen.
maansbovenculminatiehet door de maan bereiken van de hoogste stand
voorlandkeringkering in het voorland van een rivier/kust
normaallijndenkbeeldige lijn lopend over de kribkoppen langs een rivieroever.
stroomversnellinggedeelte van een waterloop waar de stroming snel en schietend is en waar het oppervlak normaliter gebroken wordt door obstructies, maar waar geen feitelijke waterval of cascade is.
indicatororganisme dat door haar aanwezigheid de toestand van bepaalde milieuomstandigheden aangeeft.
vast- en schitterlichtcombinatie van een vast en een schitterlicht.
high cube containercontainer met een grotere hoogte dan de standaardcontainer
1d-schuifstuween geschematiseerde weergave van een beweegbare schuif, die dient om de waterstand boven- en benedenstrooms van de constructie of een debiet te regelen.
grondwaterscheidinglijn van (veelal maximale) stijghoogte, zodanig getrokken dat het grondwater aan beide zijden van de scheiding naar een separaat grondwatersysteem zal afstromen.
hydrostatische waterspanning(Grond)waterspanning in een punt in de (onder)grond die overeenkomt met de waterspanning als gevolg een kolom water vanaf de vrije waterspiegel tot aan dat punt.
osmotische drukde druk die moet worden uitgeoefend op de meer geconcentreerde oplossing om de doorvoer van watermoleculen vanuit de minder geconcentreerde oplossing te voorkomen.
protectieclubverbond van kapiteineigenaren, opgericht ter bestrijding van risico's aangaande ladingsproblemen in de wijdste zin des woord.
contractvormde wijze van inrichting van een project, waarbij tussen opdrachtgever en opdrachtnemer afspraken worden vastgelegd over verantwoordelijkheden en risico’s.
referentie-ellipsoïdewiskundig oppervlak (referentieoppervlak) dat gebruikt wordt als basis voor kaartprojecties
golfrichtingspectrumhet totaalbeeld van alle golfrichtingen over het hele frequentiebereik weergegeven als functie van de frequentie
radio waarneminghet bepalen van een positie of het verkrijgen van informatie in relatie tot die positie door middel van de eigenschappen van voortplanting van radiogolven
wateroverlastverzamelterm voor schade, ongemak en ontreddering door hoge waterstanden ten gevolge van overvloedige neerslag en/of onvoldoende ontwatering.
raaieen denkbeeldige lijn over water en/of land, uitgezet t.b.v. het verrichten van lodingen, metingen, monsternemingen e.d.
aquitardgeologische formatie met een in vergelijking tot een aquifer lage doorlatendheid (bijvoorbeeld een kleipakket).
stand still beginselbeginsel, dat is gericht op het voorkomen van een toename van het totaal van directe en indirecte lozingen van zwarte lijststoffen, alsmede gericht is op het voorkomen van en achteruitgang in de waterkwaliteit niet zwarte lijststoffen
aëroobmet vrije zuurstofmoleculen.
dynamische viscositeitverhouding tussen de viscositeit ( en dichtheid ( van een stof.
bedienings beheerhet vaststellen van het bedieningsplan op basis van geformuleerd beleid. Dit is een tactische functie benodigd voor de procesvoering
laagevenwijdig aan de wal afgemeerde rij boten.
primaire ontgrondingontgronding die is gericht op winning van oppervlaktedelfstoffen.
procesmodelsysteemmodellen die relaties en verbanden gebruiken die onderliggende betekenisvolle grootheden en/of veranderingen in die grootheden weergeven.
maaswerkenuitvoeringsprogramma van het ministerie van V&W met als doelen hoogwaterbescherming in 2015, natuurontwikkeling, verbetering van de scheepvaartroute en delfstoffenwinning voor de onbedijkte Maas
katalysatoreen chemicalie dat de snelheid van een reactie vergroot, maar niet direct deelneemt aan de reactie, zodat het ook nadat de reactie heeft plaatsgevonden nog intact is.
rijkszeeweringenreglementverordening met verbod- en gebodsbepalingen van het Rijk als beheerder van een zeewering. Vergelijkbaar met de Keur.
opsluitbandlangs de verharding gelegen constructie die zijdelingse steun geeft aan de verharding
microverontreinigingeen kwantitatief geringe verontreiniging, die echter vanwege de schadelijke eigenschappen ongewenst is.
blowerruimteruimte waar de blower(s) opgesteld staat(n)
sportduikenonderwatersport
vervangingsmodelmodel wat het stroomgebied als een eenheid beschouwd zonder expliciet rekening te houden met de ruimtelijke variatie van de karakteristieken van dat stroomgebied.
nikuradse bodemruwheiddiameter van sedimentkorrels die een gelijke stromingsruwheid geven als het beschouwde bodemoppervlak.
slibverwerkinginstallatieseen installatie die zorg draagt voor het ontwateren van zuiveringsslib.
emergency position indicating radio beaconapparaat dat automatisch een SOS-signaal met het MMSI-nummer uitzendt.
aalzegenelke zegen waarvan de maaswijdte niet meer dan 25 millimeter en de lengte niet meer dan 40 meter bedraagt
deeltjesscheidinghet in diverse fracties scheiden van grond.
nationale vlagnatievlag
brandweerhet geheel van de personen en gereedschappen bestemd om mensen te redden en voorkomende branden te blussen
vaartijdenboekjeboekje van de BBZ waarin de bemanningsleden van een zeilend charterpassagiersschip hun vaardagen bijhouden, om na verloop van tijd een diploma te kunnen halen.
selectieve maalstopbij een (selectieve) maalstop wordt het water uit een of meer polders niet meer naar de boezem gepompt, doordat er een of meer poldergemalen worden stopgezet.
technische stuurgegevenseen technische eis vastgelegd in een bij een algemene regel behorend eisenpakket
standplaats kwaliteit / toepasselijkheidde mogelijkheid van een beschikbare habitat om die omstandigheden te bieden die gunstig zijn voor een organisme.
stappenbaakeen paal met markeringen (spijkers) waarmee de plaatselijke waterstand kan worden bepaald
onderstroomstroming onder de oppervlakte van het water
horizontale dopde DOP factor voor de nauwkeurigheid van de horizontale (2D) positie
natuurlijke beïnvloedingtak van een stroombaan waar natuurlijke omstandigheden heersen waardoor de waterstand bovenstrooms een stabiele index is van de afvoer.
uurhokinventarisatie-eenheid van 5 km x 5 km, waarvan de grenzen worden gevormd door de 0- en 5-km lijnen van het RD-stelsel
maatjesharingjonge haring, waarvan de hom of kuit nog niet ontwikkeld is
fouthet verschil tussen een gemeten/benaderde waarde en de echte waarde
procedure per rechtsverhoudingbeschrijving van de bij de aanvraag van een rechtsverhouding te volgen procedure
volumescheiderafscheider die zorgt voor scheiding van het eerst instromende regenwatervolume van het overige op basis van debiet, luchtinsluiting of waterpeil.
kadastraal perceeleen virtuele eenheid van zakelijk recht, in het terrein af te bakenen door middel van uit te zetten en omsluitende rechtsgrenzen, en voorzien van een unieke kadastrale aanduiding volgens de identificatie van het Rijkskadaster.
omslagklassehet instellen van omslagklassen (en de indeling daarin van gebieden) heeft tot doel een nadere nuancering aan te brengen in het individuele belang van een omslagplichtige bij de waterschapstaak binnen de categorie waartoe die omslagplichtige hoort. Omslagklasse kunnen worden aangemerkt als een nadere verfijning van de kostentoedeling maar ook als een differentiatie van het tarief.
subsidieswerksoort waarbij subsidies worden verstrekt aan derden (andere overheden of particulieren organisaties) voor de uitvoering van projecten op het gebied van met name openbaar vervoer, weginfrastructuur en verkeersveiligheid
binnenwaterenal het stilstaande of stromende water op het landoppervlak, en al het grondwater aan de landzijde van de basislijn vanwaar de breedte van de territoriale wateren wordt gemeten -
referentiestelselrealisatie van een referentiesysteem
lithosfeerde aarde onder de hydrosfeer en de atmosfeer of meer speciaal de vaste gesteenten van de aardkorst
luchtgehaltehet volume aan lucht in de poriën gedeeld door het totale volume grond (bodemdeeltjes en poriën).
megaplanktonmegaplankton omvat alle planktonorganismen tussen de 20 en 200 cm groot
(scheeps)werktuigkundige(Scheeps)officier die belast is met de zorg voor onderhoud en werking van de technische installaties
schijnbare concentratieverhouding tussen het gebaggerde of geproduceerde volume per tijdseenheid en het mengseldebiet in de persleiding.
verzachtende verwijdering van calcium en magnesium uit water om de hardheid te verkleinen.
actiefslibtanktank waarin een bacteriemassa onder continu zuurstofrijke danwel afwisselend* zuurstofrijke/anoxische omstandigheden biochemische omzettingen in afvalwater bewerkstelligt (* = afwisselend kan in plaats of in tijd zijn)
elastische halfruimteeen driedimensionale ruimte in een richting begrenst door het maaiveld waarbinnen het medium zich elastische gedraagt
cyanobacteriënde meest eenvoudige algen, die soms door hun primitieve bouw bij de bacteriën worden ingedeeld.
ontwateringde afvoer van water uit percelen over en door de grond en eventueel door drainbuizen en greppels naar een stelsel van grotere waterlopen.
limnofieleen voorkeur hebbend voor stilstaand water met rijke beplanting
calamiteit tactiekeen calamiteittactiek is de wijze hoe een calamiteitstrategie moet worden uitgevoerd.
hydrozoapoliepachtigen
sifoneen ademhaling- en voedselzoekorgaan van ingegraven bodemdieren
draaiboeiboei die een keerpunt aangeeft.
milieuvriendelijke materialenmaterialen die geen schade toebrengen aan het milieu (lucht, water of bodem) door uitloging, verdamping of het oplossen van voor het milieu schadelijke (doorgaans giftige) stoffen die in dat materiaal aanwezig zijn.
cultuurlijke oevereen volledig door de mens gedomineerde oever, waarbij voor natuur geen ruimte is
bufferzonegebied rondom een natuurgebied waar maatregelen noodzakelijk zijn, met het oog op de vereiste milieu- en wateromstandigheden in het natuurgebied.
vaargeuleen relatief smal gebaggerd en / of betond vaarwater
mercatorprojectiecartografische afbeelding waarbij de lengte- en breedtegraden als rechte lijnen zijn afgebeeld.
benthischop de waterbodem
roostergoedinstallatieinstallatie voor de verwijdering van roostergoed
wervelbedscheidingscheiding van componenten gebaseerd op dichtheid en gebruik makend van de schijnbare dichtheid in een wervelbed.
cumulatieve neerslagmeterneerslagmeter die gebruikt wordt op meetpunten die slechts met grote tussenruimten in de tijd bezocht worden.
emerse zonezone in een watersysteem waarin de emerse vegetatie domineert
linkeroeverde oever die zich aan de linkerkant van de waterloop bevindt, wanneer men stroomafwaarts kijkt.
overgangsconstructieconstructie die tot doel heeft om twee verschillende bekledingsconstructies op elkaar aan te sluiten.
embarkerendeftige benaming van aan boord gaan, zich inschepen.
traumatische ervaringervaring die herhaalde nadelige emotionele effecten heeft bij de betrokkene
bestaand gebruikeen activiteit, die al dan niet jaarlijks vergunning behoeft.
plankton bloeiexcessieve groei / bloei van fytoplankton.
afgewerkte olie opslagtanktank voor de opslag van afgewerkte olie
categoriehet onderscheid in de KRW van natuurlijke wateren in de categorieen rivieren, meren, overgangswateren en kustwateren.
kleine watersportwatersport waarbij gebruik wordt gemaakt van relatief kleine vaartuigen
compositieeen associatie die aangeeft dat een of meer klassen (componenten) onderdeel zijn van een andere klasse (compositieklasse), met als restrictie dat een component niet zelfstandig verder leeft als de compositieklasse verdwijnt
buffertanktank voor het bufferen van een stof
micro verontreinigersstoffen die een negatief gezondheidseffect of ongunstige ecologische verandering teweegbrengen zelfs wanneer deze in lage concentraties beschikbaar zijn.
grootcirkelcirkel die de aardbol in twee precies gelijke delen verdeelt.
breuksteen-asfaltprofielverdediging van met asfaltgepenetreerde breuksteen
a-waterwater van overwegend belang voor de waterkwantiteit in het beheersgebied van het waterschap en/of water gelegen in een gebied waaraan bijzondere waarden zijn toegekend, met uitzondering van solitaire wateren die zijn aangemerkt als vennen, poelen en kolken en/of wateren waaraan bijzondere waarden zijn toegekend.
parceltankertanker met een gecompliceerd leidingensysteem en tanks van roestvrij staal, die soms wel vijftig verschillende soorten aardolieproducten of chemicaliën kan vervoeren.
niet-carbonaathardheidde hardheid die niet neerslaat als gevolg van verhitting.
verpompenproces voor de afvoer van afvalwater met behulp van een pomp.
remediërenverhelpen, genezen, beter maken.
straallengte van de rechte lijn, uitgedrukt in centimeters, die het nulpunt van de cirkelvormige raai verbindt met het middelpunt van die cirkelvormige raai
1d-stuw-uitgebreideen geschematiseerde weergave van een constructie met een vaste drempel en een vaste of beweegbare schuif c.q. klep. De schuif/klep dient om de waterstand boven- en benedenstrooms van de constructie of een debiet te regelen.
eschericha colibacterie die van nature voorkomt in menselijke en dierlijke uitwerpselen en als indicator wordt gebruikt voor besmetting met ziekteverwekkers
tijdreeksreeks van uitkomsten van een meting of toetsing van een grootheid en/of parameter variërend in tijd
persistentie criteriumrelatief werkingscriterium wat gebruikt wordt voor het vergelijken van de nauwkeurigheid van een voorspelling ten opzichte van die gegeven door een ongekunsteld model.
laminaatharde kunststoflaag, vaak bestaande uit glasvezel en kunsthars.
tijd tot alarmde verstreken tijd tussen het falen van een systeem en het bijbehorende alarm
vrije convectiestijging van warme lucht boven verwarmde oppervlakken.
kwaliteitssysteemorganisatorische structuur, verantwoordelijkheden, procedures, activiteiten, etc. die tezamen gericht zijn er voor te zorgen dat producten, processen of diensten zullen voldoen aan gestelde eisen.
golfperiode tmo2een schatter voor de gemiddelde golfperiode.
slibontwateringgebouwgebouw waarin de apparatuur ten behoeve van de ontwatering van slib staat opgesteld
sleepvolgens de wet: een samenstel van één of meer motorschepen en één of meer op tros daaraan verbonden andersoortige schepen, waarbij de motorschepen dienen voor het voortbewegen.
bijzondere waarderingscodeeen aanduiding die aangeeft dat er sprake is van 1 of meer omstandigheden die er, ingevolge wettelijke voorschriften, toe leiden dat bij de waardering rekening is gehouden met bijzondere waarderingsvoorschriften, waardoor de vastgestelde waarde lager kan zijn dan de waarde in het economische verkeer of de gecorrigeerde vervangingswaarde.
isolatiemate waarin een oppervlaktewater niet in verbinding staat met ander oppervlaktewater
primaire waterkering (categorie C)primaire waterkering die indirect tegen buitenwater beschermt, zoals langs het Noordzeekanaal en de Diefdijk
veiligheidsmargede veiligheidsmarge is het verschil tussen het interventieniveau en het niveau waarop functieverlies optreedt.
ruiminwendige ruimte van een schip die is bedoeld voor het transport van vracht. Er zijn schepen met één aaneengesloten ruim, maar er zijn ook schepen met meerdere ruimen.
vijzelapparaat voor het verpompen van vloeistoffen door het ronddraaien van een as met daarop spiraalvormige, doorlopende schoepen
actieve gronddrukde minimaal optredend horizontale druk, die de grond uitoefent, wanneer een verticale wand in zijn geheel evenwijdig aan zich zelf van het grondlichaam af wordt verplaatst
hoogdynamische functieshoofdzakelijk economische functies, zoals (intensieve) landbouw en recreatie, verkeer en verstedelijking waarbij verandering de constante factor is
besluitvorminghet komen tot een bepaald, gemotiveerd besluit
hydrogeologiede tak binnen de geologie die (het voorkomen van) grondwater onderzoekt.
binnenbermeen verbreding aan de binnendijkse zijde van de dijk om het dijklichaam extra steun te bieden en/of om zandmeevoerende wellen te voorkomen
kosmitsjeskaja sistejama poiska avarijinitsj soedov.russische benaming voor SARSAT.
doelstellingdoel waarvoor een meting uitgevoerd wordt.
anorganische stofchemische stoffen van minerale oorsprong die geen koolstof - koolstof verbindingen bevatten.
bestekde uitkomst van de berekening van de geografische breedte en lengte waarop het schip zich bevindt.
saprobiemate van belasting met organische stoffen
snijproductievolume aangesneden grond door het graafwerktuig in, in situ m³ per eenheid van tijd.
douaneambtelijke organisatie belast met het toezicht op de naleving van de wetten en voorschriften inzake in-, uit- en doorvoer van goederen, en derhalve gestationeerd aan de grenzen en bij de lucht- en zeehavens.
specifiek ecologische doelstellingeen omschrijving, zo mogelijk vertaald in een stelsel van normen, gericht op het behoud of de realisering van bij een bepaald oppervlaktewater passende levensgemeenschappen van planten en dieren
bezwijkenniet meer bestand zijn tegen
overnachtingplaatsligplaats die de scheepvaart gelegenheid biedt te overnachten
hydrofieleen affiniteit hebbend voor water.
hieuwenmet kracht binnenhalen
deflectiedynamische vervorming, doorbuiging
blaktesituatie waarin er geen wind is, zodat het water spiegelglad is.
prokaryootbacterie, waaronder actinemycetenen en cyanobacteriën (blauwgroene algen) die geen kernmembraan bezitten.
zeeghet verloop van de snijlijn van de huid en het dek van een vaartuig, van opzij gezien.
probabilismeleer volgens welke er geen zekerheid van kennen maar alleen waarschijnlijkheid bestaat.
toestandsafhankelijk onderhoudonderhoudsvorm waarbij het onderhoud wordt uitgevoerd nadat door een inspectie (visueel of door meting) is gebleken dat het interventieniveau is bereikt.
strandenvastlopen op het strand.
dichtheidhet quotiënt van de massa m en het ingenomen volume V
slijtlaagdeklaag op drukke plaatsen, bv. van mortel op vloeren of van asfalt op wegen
conventionele rioolsystemensystemen die traditioneel gebruikt werden om gemeentelijk afvalwater te verzamelen in zwaartekrachtriolen en te vervoeren naar een centrale primaire of secundaire behandelingsinstallatie, voordat het geloosd werd op oppervlaktewater.
grenspotentiaalde stijghoogte in de aquifer die in evenwicht is met het gewicht van het afdekkende pakket.
reduceerklepwordt gebruikt om een gedeeltelijk gesloten kleppen te simuleren door het aanpassen van de minste drukverlies van de klep.
stochasticiteitfluctuaties in fysische, chemische, biologische en ecologische processen als gevolg van de natuurlijke variabiliteit en inherente willekeurigheid.
atlantikwalldeze kustverdedigingslinie is in van 1942 tot 1944 aangelegd door de Duitsers, ter bescherming van het westelijk zeefront.
recirculatievijzelvijzel voor het terugvoeren van processtromen
radio navigatiehet gebruik van radio signalen om de navigatie te ondersteunen dan wel voor obstakels te waarschuwen
zeemijlde lengte van een meridiaanminuut.
beluchtingsbrugconstructie voor de voortstuwing en beluchting in een actiefslibtank
nicheeen plaats van een organisme in een ecosysteem.
golfhoogtespreidingstandaardafwijking van de golfhoogten gedurende een tijdsinterval
reddingsboeirond of hoefijzervormig voorwerp uit kurk of ander drijvend materiaal, dat aan drenkelingen wordt toegeworpen.
beoordelingsprofieldenkbeeldig minimum profiel van gedefinieerde afmetingen dat binnen het werkelijk aanwezige profiel van een dijk moet passen.
reddingsbootboot van een reddingsbrigade, bestemd om schipbreukelingen te redden.
opwaaiingverhoging van het peil onder invloed van de wind.
technisch uitvoerbare keteneen keten van behandelingstechnieken is keten technisch uitvoerbaar als het geschikt is voor het te behandelen type specie en type verontreiniging, en de behandeling met die keten leidt tot een toepasbaar product.
onshoreop het vasteland plaatsvindend of gericht naar het vasteland
on scene commanderschip dat tijdens een reddingssituatie de situatie het best kan overzien en door het RCC wordt aangewezen als OSC.
giardiaeen zweepvormige protozoë parasiet dat gewoonlijk wordt gevonden in onbehandeld oppervlaktewater en via filtratie verwijderd kan worden. Het is resistent voor desinfecteerders als chloor.
snelheid van het poriën waterhet werkelijke bewegingstempo van vloeistofdeeltjes in ee doorlaatbaar medium.
meetraaiplaats in een waterloop, loodrecht op de as van de waterloop, waar hydrometrische metingen worden uitgevoerd
schijnduikerverdrinkingsval geplaatst in een oever.
industriële vraagfunctierelatie tussen de vraag van bedrijven en de prijs van het water en andere factoren zoals de prijs van andere aangevoerde zaken, het type technologie of productie proces en het uitgangsniveau.
doorwerking (verticaal)de wijze waarop een plan verwerkt moet worden in lagere plannen.
stroomversnellingwaterloop met een superkritische helling waarbij het water in de regel met grote snelheid en turbulentie stroomt.
zuigafsluiterhet afsluiten van zuigzijde effluentpomp
saneringhet verwijderen van de vervuilingsbron om ecologische redenen en/of volksgezondheid.
proefbelastingeen belasting of een serie belastingen op de funderingsgrondslag, die wordt verricht om het draagvermogen en deformatiegedrag hiervan te leren kennen
doorlooptijdtijdsinterval tussen het uitgeven van een voorspelling (waarschuwing) en de verwachte optreden van die gebeurtenis.
service capaciteithet aantal gebruikers dat gelijktijdig een service kan gebruiken
aardgasgas uit de aarde, grotendeels uit methaan bestaand
parametrisatieactiviteiten die karakteristieke systeemeigenschappen omzetten naar model parameters.
blokkenmatgeprefabriceerde toplaagelementen die onderling door kabels of een geokunststof zijn verbonden tot een mat.
monitoringeenheidcluster van waterlichamen homogeen in watertype, status en menselijke belasting
global navigation satellite systemeen wereldwijd systeem voor de bepaling van positie, tijd en snelheid bevattende een ruimte, grond en gebruikers segment
kabelleggergroot schip dat speciaal is gebouwd om (telefoon)kabels op de bodem van de oceaan te leggen, om directe verbindingen tussen de continenten tot stand te brengen.
breekpuntschloreringtoevoeging van chloor aan water totdat er genoeg chloor aanwezig is voor de desinfectie van water.
koekvast ontwaterd residu op een filtermedium na filtratie.
puntlocatieeen kernachtige eenduidige aanduiding van een plaats.
p-getalhet quotiënt van de hoeveelheid hydroniumionen en het volume water dat deze hoeveelheid opneemt indien de pH daarvan op 8.3 wordt gebracht
explosieverdichtinghet verdichten van grond door explosies onder het maaiveld
beschut waterhet geheel aan Nederlandse binnenwateren, met uitzondering van de grote Deltawateren, IJsselmeer / Markermeer en Waddenzee
onderbemalinghet plaatselijk lager houden van het waterpeil, dan het waterpeil dat het waterschap voor het betreffende peilgebied heeft vastgesteld of hanteert
inhoud randvoorzieningde inhoud van de randvoorziening, uitgedrukt als verhouding tot het in het rioolbemalinggebied aanwezige afvoerend oppervlak (mm)
beheerregisterregistratie die de feitelijke toestand van waterstaatswerken weergeeft
multipliciteithet aantal betrokken objecten in een associatie
nocturnaallevenswijze die toegeschreven wordt aan organismen die gedurende de nacht actief zijn en overdag slapen
serviceniveauhet presteren van de infrastructuur zoals dat door Rijkswaterstaat wordt aangeboden aan de gebruikers (maatschappij).
luchtbehandelingsinstallatieinstallatie voor het zuiveren van aspiratielucht
initiatiefnemerdegene die het initiatief neemt om een bodemonderzoek of - sanering uit te laten voeren.
parameter coëfficiëntparameter afhankelijke coëfficiënt die wordt gebruikt voor de berekening van een parameter.
organismelevend biologisch wezen.
ingedikt surplusslibpomppomp voor de afvoer van ingedikt surplus slib
kustwachtdienst die als taak heeft het waarschuwen van alle daarvoor in aanmerking komende instanties wanneer er zich in het zee- en kustgebied een scheeps- of vliegtuigramp plaatsvindt.
barometerinstrument waarmee de atmosferische luchtdruk wordt gemeten.
overstromingsmodelgemodelleerde weergave van de mogelijk loop der gebeurtenissen ten behoeve van berekenen
noorderlichtlichtverschijnsel dat men in de buurt van de noordpool kan waarnemen.
meetbeschikking heffingaanduiding van de locatie, methode en nauwkeurigheid van de meting aan een afvalwaterstroom, uit te voeren door een zelfmetende/bemonsterende instantie
relatieve nauwkeurigheidde nauwkeurigheid waarmee een gebruiker zijn positie kan bepalen in relatie tot de positie van een andere gebruiker van hetzelfde systeem op dezelfde tijd
akr nummereen identificerend administratienummer van een (rechts)persoon, zoals toegewezen door de Dienst van het Kadaster en de Openbare Registers voor gebruik in AKR
waterdrukde druk van het water verminderd met de atmosferische druk.
binnenwaterkeringeen dijk om eventueel door of over de hoofdwaterkering binnendringend overstromingswater te keren.
afwentelenhet ongevraagd aan anderen overdragen van waterkwantiteits- en kwaliteitsproblemen of daarmee gepaard gaande kosten en bestuurlijke verantwoordelijkheden in ruimte en tijd.
percolaatwater dat door vervuild materiaal, bijvoorbeeld afval, is gestroomd
banketkunstmatige strandverhoging nabij de duinvoet die wordt gebruikt als standplaats voor strandpaviljoens op recreatiestranden.
kortgolvige stralingsstroomdichtheidde straling met een golflengte <4 (m per eenheid van tijd en van oppervlakte.
oceaanverzamelnaam voor de grote wereldzee, die in totaal 70,8% van de aarde omvat
grootheideen begrip, dat zich leent voor getalsmatige vastlegging en verwerking.
overschrijdingsfrequentiegemiddeld aantal keren dat in een bepaalde tijd een verschijnsel een zekere waarde bereikt en overschrijdt
langgolvige stralingsstroomdichtheidde straling met een golflengte tussen 4 (m en 100 (m per eenheid van tijd en eenheid van oppervlakte.
noodoverloopgebiedgebied dat in extreme omstandigheden gecontroleerd kan overstromen.
viraal haemorrhagisch syndroomeen sinds het eind van de jaren ’80 bij konijnen voorkomend virus dat op veel plaatsen, waaronder in de duinen, de populaties heeft gedecimeerd.
som C10-C13-chlooralkanensomparameter van vertakte of onvertakte alkanen met een lengte van 10 tm 13 koolstofatomen waaraan een of meerdere chlooratomen aan vastzitten
fuzzylogic modelmodel met beschrijvingen op basis van vage logica, bv. met tussenvormen tussen ja en nee (misschien).
organisch koolstofkoolstof die voorkomt in de organische materie.
geografische breedtedeze kan door middel van astronavigatie worden afgeleid uit de hoogte van de noordelijke of zuidelijke hemelpool boven de horizon.
attribuutwaardewaarde die een attribuut aanneemt
dilution of precisionde factor waarmee de nauwkeurigheid van de plaatsbepaling en tijd van een GNSS systeem wordt verzwakt als gevolg van geometrische invloeden van de constellatie van de satellieten zoals gebruikt door de ontvanger
vierenverminderen van de kracht op een touw.
werkenalle door menselijk toedoen ontstane of gemaakte constructies of inrichtingen, inclusief bouwwerken, en restanten daarvan.
fonds economische structuurversterkingeen Nederlands fonds met budget uit de aardgasbaten. Het geld is bestemd voor investeringen in de infrastructuur en sinds 2005 in de kenniseconomie van Nederland
endothermische reactiechemische reactie die energie opneemt.
aangevenhet aan de afslag doorgeven van de vermoedelijke hoeveelheid te verkopen vis.
goedresultaat van de toetsing als de waterkering op de peildatum minimaal ontwerpkwaliteit heeft: er wordt aan de ontwerpcriteria voldaan met gebruikmaking van toetsingsuitgangspunten en –randvoorwaarden.
veneen klein ondiep meer gelegen in heidegebied
planktonverzamelnaam voor alle levende planten of dieren die in het water zweven of drijven en zich niet of nauwelijks zelfstandig kunnen voortbewegen
operationeel criteriummaatgevende belasting, behorende bij de wettelijke veiligheidsnorm.
stenohalienorganismen die maar beperkte verschillen in zoutconcentratie kunnen verdragen
afslechtenbedaren van de zee.
ontwerpfrequentiede maximale frequentie waarmee een dijkvak niet meer voldoet aan het veiligheidscriterium.
herhalingstijdhet gemiddelde tijdsinterval waarin (hydrologische) gebeurtenissen een bepaalde grenswaarde overschrijden.
containerverplaatsbare voorziening voor het transporteren van losse goederen
stilwaterlijnwaterlijn bij stilliggend schip
inmarsat-csatelliet voor tele(x)communicatie.
basisafvoer indexnumerieke index die de verhouding van de totale afvoer ten opzichte van de basisafvoer kwantificeert.
onweergeluid dat wordt geproduceerd wanneer het bliksemt.
hybride visVissoort die kenmerken heeft van twee vissoorten.
spoelinrichting aandrijvingapparaat dat zorgt voor de beweging in/van een spoelinrichting
afwaaiingverlaging van het peil onder invloed van de wind.
rolbascule brugbrug, met één val, draaibaar om een horizontaal verplaatsbare draaiingsas, waarbij de ballast en de val een onveranderlijke stand hebben t.o.v. elkaar.
fotosynthesesynthese van organische stof uit koolstofdioxide en water door levende organismen onder invloed van licht met behulp van fotochemische reactieve pigmenten.
koelwatertankvat of tank voor koelwater
bevoorradingsschipbevoorraadt onder andere boor- en productieplatforms en oorlogsschepen met materieel en proviand.
som 2,3-, 2,4-, 2,5-dichloorfenolsomparameter bestaande uit 2,3-dichloorfeno (576-24-9), 2,4-dichloorfenol (120-83-2) en 2,5-dichloorfenol (583-78-8)
epilithische organismenorganismen die verankerd leven op versteend substraat
blinde vlekkenelke plaats op een filtermedium waar vloeistoffen niet doorheen kunnen stromen.
basaltzuilzuilvormig toplaagelement van basalt.
microfiltratiefiltratie van deeltjes >0,05 µm.
integraal resultaatgericht informatie systeemsamenstel van de twee in de waterschapswereld meest gebruikte (geo)informatiesystemen: GIS-ZES en INTWIS.
rietoeverwaterkant waarlangs overwegend riet groeit.
ellipsoïdisch coördinaatstelselcoördinaatstelsel, dat gedefinieerd wordt door het oppervlak van een ellipsoïde en waarover kromlijnige coördinaten gedefinieerd zijn in de vorm van lengte- en breedte coördinaten
samengestelde klasse klasseregel ter nader beschrijving van de waarnemingssoort als onderdeel van een samengestelde klasse
benedenbeloopdeel van het talud tussen teen en buitenberm.
toplichtwit licht dat zichtbaar is over een boog van de horizon van 225E, van recht vooruit tot 22,5 graden achterlijker dan dwars naar beide zijden van het vaartuig. Het wordt gevoerd aan of voor de mast en ten minste 1 meter hoger dan de boordlichten.
cessionarisverzekeraar die het recht op een scheepslading of scheepswrak heeft.
ionenuitwisselingde vervanging van ongewenste ionen met een bepaalde lading door gewenste ionen met dezelfde lading in een oplossing, door middel van een ionendoorlatende absorbeerder.
waterwetde Waterwet (het wetsvoorstel) regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening.
voegvullinggranulair materiaal dat in de spleten tussen de toplaagelementen wordt aangebracht om de wrijving en/of klemming te vergroten.
verankeringveldconstructie die de verankering van een damwand tot stand brengt
contractvorminghet schriftelijk vastleggen van een overeenkomst.
hydrometrisch meetpuntmeetpunt waar gegevens over het water in rivieren, meren of bassins worden verzameld ten aanzien van een of meer van de volgende zaken: - waterstand / - stroming / - sediment transport en bezinking / - Water temperatuur en overige fysische eigenschappen van water / - karakteristieken van het ijsdek / - chemische eigenschappen van het water.
ontvangeneerste processtap op een RWZI, waarbij het afval/rioolwater indien nodig op hoogte wordt gebracht , en eventueel ontdaan wordt van zand en roostergoed. Of eerste processtap van de ontwateringslijn waarbij het slib zonodig kan worden gebufferd.
fenolenorganische verbindingen die bijproducten zijn van olie raffinage, looien, textiel, verstof en hars productie.
driftstroom(Niet diepgaande zee-)stroming, die door de heersende wind ontstaat.
debietmeterapparaat waarmee de volumestroom van een vloeistof of gas wordt gemeten
sproei-nozzlesproeikop aan het einde van een slang, buis of leiding, met (fijne) gaatjes, waaruit het vervoerde medium kan sproeien
perigeumde positie waarin de maan het dichtst bij de aarde staat.
tweepunts methodemethode voor het bepalen van de gemiddelde snelheid in een verticaal van een waterloop met diepte d op basis van snelheidsmetingen op diepte 0.2d en 0.8d beneden de waterspiegel.
stortlocatieplaats waar zaken neergeworpen (kunnen) worden.
slibdroogbedopen bakken voor het drogen van slib door filtratie en weersinvloed
european brewery convention unitmaat voor de troebelheid of turbiditeit van een vloeistof
gradiëntstroomstroom ontstaan door inwendige drukverschillen in zee.
capillair waterwater dat in fijne openingen in de bodem boven de grondwaterspiegel wordt gezogen doordat de moleculaire krachten het dan winnen van de zwaartekracht.
deklastvracht die boven de scheepsruimen aan dek is gestuwd
wvow-vergunningeen door de Minister van Verkeer en Waterstaat, in het kader van de Wet verontreiniging oppervlaktewater, gegeven toestemming om onder bepaalde voorschriften, bepaalde hoeveelheden afvalstoffen, verontreinigende of schadelijke stoffen, met of zonder behulp van een werk, direct of indirect te lozen op oppervlaktewateren.
compartimenthet deel van het milieu of het organisme of het medium dat wordt beschouwd of geanalyseerd.
geïnstalleerde capaciteitde geïnstalleerde capaciteit welke de (maximaal) per tijdseenheid te verpompen hoeveelheid water weergeeft
onvoldoenderesultaat van de toetsing als aangetoond is dat de waterkering op de peildatum niet voldoet aan de veiligheidsnorm.
reservecapaciteitextra behandelingscapaciteit die ingebouwd wordt in afvalwaterbehandelingfabrieken en riolen om in te kunnen spelen op een toekomstige stijging in de toestroom van afvalwater veroorzaakt door de populatiegroei.
paneleneen segment van een dichtwand dat in één keer wordt gemaakt. Een paneel kan uit meerdere (graaf)snedes bestaan.
perfluor-1-butaansulfonaatAfzonderlijke stof behorende tot de perfluoralkylsulfonaat verbindingen
verplaatsingsgedraggedrag van verplaatsing van personen
bodemruwheidoneffenheid van de bedding of waterbodem waardoor stromingsweerstand wordt veroorzaakt.
eindafsluiter met blindflenseen platte, vlakke schijf, bevestigd aan een afsluiter om een lekdichte afdichting mogelijk te maken
buitenbermextra verbreding aan de buitendijkse zijde van de dijk om het dijklichaam extra steun te bieden, om zandmeevoerende wellen te voorkomen en/of om de golfoploop te reduceren.
ingedikt surplusslibleidingbuis of samenstel van buizen voor het transport van ingedikt surplus slib
neerslagdistributieverdeling van regen in ruimte en tijd.
westerschelde oeververbindingtoltunnel onder de Westerschelde tussen Terneuzen en Ellewoutsdijk
Strategische milieubeoordelingrichtlijn betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's.
natuurkenmerken (biotisch)de levende natuurkenmerken zoals vegetatie en fauna
kleidamkering gemaakt van klei
loginstrument om de snelheid van een vaartuig te meten, of de verheid (de afgelegde weg), of beide.
kennis voor klimaat, programmain het programma Kennis voor Klimaat participeren de ministeries van VROM, OCW, LNV, V&W, EZ, wetenschappers en het Stadsgewest Haaglanden om kennis te ontwikkkelen over hoe Nederland zich het beste voorbereidt op de gevolgen van de wereldklimaatverandering.
oesterteelthet uitplanten van oesterbroed op met kalk bestreken dakpannen in putten met water die weinig zout bevatten.
hydraulisch modelmodel wat de eigenschappen van een vloeistofstroom in ruimte en tijd beschrijft.
drainagewater (grondteelt)water dat wordt afgevoerd via een stelsel van geperforeerde buizen die in de grond zijn aangebracht
veiligheidszoneeen terreinstrook naast het waterstaatswerk waarbinnen een lekkage van de leiding de stabiliteit van het werk in gevaar kan brengen
elevatorbewegende eindeloze transportband met richels, schotten of bakjes voor het vervoer van materiaal of goederen
grindboorhandboorgereedschap voor ondiep bodemonderzoek met gesloten buis en aan de onderzijde twee boorpunten die naar buiten zijn gebogen waardoor het boorgat groter is dan de diameter van de buis.
ligplaatseen ligplaats is een formeel door de gemeente als zodanig aangewezen plaats in het water, al dan niet aangevuld met een op de oever aanwezig terrein of een gedeelte daarvan, dat bestemd is voor het permanent afmeren van een voor woon-, bedrijfsmatige of recreatieve doeleinden geschikt vaartuig.
slibafvoerleidingbuis of stelsel van buizen voor de afvoer van slib naar elders. (van de installatie)
golfvariantiedichtheidspectrumhet totaalbeeld van alle golfvariantiedichtheden over het hele frequentiebereik weergegeven als functie van de frequentie
hydraulische unitkrachtbron bestaande uit pomp, besturing en kleppen voor hydraulisch aangedreven apparaten
zeeslepersleepboot voor de zeescheepvaart.
dichtheid van waterdampde massa van waterdamp per volume eenheid.
verlijerennaar lij afzakken
fragmentatiede onderverdeling van een vaste stof in fragmenten.
isophypsenkaartkaart met lijnen van gelijke stijghoogte
sluiskilvoorkanaal aan de buitenzijde van een zeesluis.
basisbreedte (van een hoogwater hydrograaf)tijdsinterval tussen het begin en einde van de directe afstroming die veroorzaakt wordt door een storm.
stuwkrommede waterspiegel in een waterloop waar de diepte groter is dan de evenwichtsdiepte als gevolg van opstuwing benedenstrooms.
stopwerkvoegvulling in de vorm van brokken en scherven van toplaagelementen die in de spleten zijn vastgezet
loggeriemand/of apparaat die het logboek vult
beschikkingsaanvraageen verzoek om een beschikking voor het gebruik van een watersysteem
kleine drukverliezeneen element van een modelnetwerk die verband houdt met de toegevoegde turbulentie die zich voordoet in bochten, splitsingen, sensoren en afsluiters.
kooirotorborstelbeluchter waarvan de rotoren zijn opgebouwd uit staven die met twee ringen kortgesloten zijn
managerbesluitvormer
doorgravingdoor afgraving (tijdelijke) onderbreking van de zeereep.
doorijzenhet met ijsbrekers openbreken van een bevroren water.
kwelwater dat door een drukverschil vanuit de bodem omhoog komt
biothermelk organisme dat bijdraagt tot de vorming van een "koraalrif".
onopgeloste stoffenVaste stoffen die worden verwijderd door filtratie of centrifugeren onder voorgeschreven omstandigheden
bemonsterenhet verkrijgen van een representatief monster ten behoeve van het analyseren van het afvalwater of slib
karsttype geologisch terrein waaronder zich kalkrotsen bevinden waarin een aanzienlijke oplossing van de rotsen heeft plaatsgevonden als gevolg van grondwaterstroming.
waterspanningsonderingsondeermethode waarbij direct tijdens het wegdrukken van de sondeerconus de door het inbrengen opgewekte waterspanning wordt gemeten
rol subjecteen specificatie van een relatie die een subject met een object/rechtsverhouding heeft
bekledingsconstructieconstructie die tot doel heeft de dijkkern te beschermen tegen erosie door de waterbeweging, bestaande uit één of meerdere toplagen met daaronder (eventueel) uitvul-, filter- en kleilagen.
potentieel neerslagoverschothet verschil tussen de netto neerslag en de potentiële verdamping
cartridge filterwegwerpfilterapparaat dat een filtergrootte heeft van 0,1 tot 100 micron.
akoestischop of door geluid werkend
user interfacefunctionele eenheid, door middel waarvan een gebruiker met een computerprogramma kan communiceren.
calamiteitenplandraaiboek waarin de verschillende bij dijkbewaking te ondernemen acties staan vermeld.
wrijvingbijdrage aan de weerstand tegen toplaaginstabiliteit doordat bij onderlinge beweging van naast elkaar liggende toplaagelementen een kracht wordt opgewekt.
golfbrekingparameterde verhouding tussen de bodemhelling en de wortel uit de golfsteilheid - dit dimensieloze getal is bepalend voor het type brekergolf
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteitwas: Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
bio energetische modellentype biologisch proces model waarbij de optimale locatie en gedrag van een organisme gebaseerd is op energie balansen.
gebotteld waterwater dat verkocht wordt in plastic flessen en dat gebruikt wordt als drinkwater en of huishoudelijk gebruik.
berging meerextra rioolinhoud die in de berekening wordt meegenomen, bijvoorbeeld in putten of gemalen, gegevens afkomstig uit het rioleringsplan.
noniusmicrometer van een hoekmeetinstrument.
schadevoorspellingprognose/raming van de mogelijke schade
zacht wateral het water dat geen grote concentraties van de opgeloste mineralen calcium of magnesium bevat.
asfaltmorteleen mengsel van bitumen met zand en vulstof als component van een asfaltmengsel
administratief voorschrifteen administratieve eis, vermeld in de wvow-vergunning
totebelkruisnet, waarmee onder andere op spiering en paling werd gevist.
reactie klepkleppen die geactiveerd worden in reactie op een hydraulische opslingering.
global positioning systemeen satelliet radio plaatsbepaling, navigatie en tijdbepaling systeem in beheer bij de Amerikaanse overheid
beheerplaneen strategisch plan voor een watersysteem waarop de wijze waarop beheerd wordt inzichtelijk gemaakt wordt, zowel voor de eigen organisatie als voor derden
kubtenen mand waarin de vis voorlopig wordt bewaard.
strategie elementonderdeel van een strategie, dat betrekking heeft op een te ondernemen actie in relatie tot een bepaalde gebruiksfunctie.
ijkglashet aflezen van het verbruik
watervalnatuurlijke of kunstmatige waterstroom die recht naar beneden stort om een hoogteverschil te overbruggen
basispeilextreme hoogwaterstand met (per definitie) een overschrijdingsfrequentie van 1/ I0.000 per jaar
kwantitatieve waterbeoordelinghet gebruik van de analyses van watereigenschappen en concentraties van stoffen en verontreinigingen om de waterkwaliteit te bepalen.
afdekkenhet aanbrengen van een laag boven de verontreinigde bodem teneinde contactrisico's te beperken.
kleedhoutbeplanking op het raamwerk van een sluis.
bevaarbare breedteaanwijzing voor de onder normale omstandigheden beschikbare vaarbreedte, vastgesteld met de voor die vaarweg geëigende meetmethode: betonning, geulen of gegarandeerde bevaarbare breedte.
kelderciviele ruimte voor de inzameling van producten, of de opstelling van werktuigen en/of appendages.
vloedmerkdrijfvuil dat na hoge waterstanden op het buitenbeloop achterblijft
afwaaiingmate van de verlaging van het peil onder invloed van de wind.
kuillanggerekt, trechtervormig, nauwmazig net, dat bij sterk stromend water voor anker wordt gelegd of door één of twee schepen door het water wordt getrokken.
verbeteringhet verhogen van de maatschappelijke waarde in termen van veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid van een bestaand object.
blokkentoplaagelementen die nauw op elkaar aansluiten en waarbij de spleetbreedte rondom elk element min of meer constant en meestal klein is.
aannemingde verbintenis enig werk op bepaalde voorwaarden te volbrengen.
deltahoogtehoogte van een waterkering, die voldoet aan de veiligheidsnorm volgens de Deltawet.
veiligheidstoetsingcontrole van de sterkte van (onderdelen van) de waterkering.
onderwaterschipdat deel van het schip dat zich onder water bevindt wanneer de boot in het water ligt.
geologisch profieleen schematische verticale doorsnede van een deel van de aardkorst waarin de ligging en het verloop van de aardlagen is aangegeven op grond van een aantal boringen of andere waarnemingen
mestbewerkinghet behandelen van dierlijke mest, zodat deze beter als mest kan worden gebruikt, of voor andere functies geschikt wordt.
reisbevrachtingstelsel van bevrachting waarbij de vrachtprijs wordt bepaald naar de afstand, niet naar de reisduur.
aannames van dupuitde navolgende aannames voor het debiet in een open aquifer: a: de hydraulische gradiënt is gelijk aan het verhang van de waterspiegel / b: de stroomlijnen zijn horizontaal / c: de equipotentiaal lijnen zijn verticaal
macrobenthosop of in de zeebodem levende dieren die groter zijn dan 1 mm.
cold shockneurogene shock door een combinatie van hevige schrik en plotselinge kou, ten gevolge van het overboord vallen.
getroffen mensenzij die schade opgelopen hebben
difluorEen gewoonlijk gasvormige, giftige, reactieve en corrosieve stof.
kanaalberginghet volume water opgeslagen in een kanaal.
helmstokde stok of hendel die aan het roer is bevestigd om ermee te kunnen sturen.
verzadigingsgraadhet watergehalte gedeeld door de porositeit.
kustconstantenrekengrootheden die worden gebruikt in de kustlijntheorie
stroomatlaseen atlas die per getijfase de heersende stromen in een bepaald gebied aangeeft
ijkdrempelconstructie die onderwater wordt geplaatst en daarna exact wordt ingemeten met als doel het vormen van een referentie voor de controle van de meetconfiguratie, inclusief de toepassing van kalibratieparameters.
kreekruglage wal, die zijn ontstaan dankt aan de in en langs de bedding van een kreek optredende relatief sterke sedimentatie en/of ontstond doordat bij de vorming van de kreek ter weerszijden daarvan veenmassa's voor de erosie gespaard bleven en vervolgens door ontwatering of bedekking (of moernering) gingen inklinken.
euraleuropese afvalstoffenlijst.
provinciale rampenstafde plaats waar de Commissaris van de Koningin samengesteld orgaan dat hem bijstaat bijzijn coördinerende en bijstand regelende taak in de rampenbestrijding.
zwemmenzich door bepaalde geordende bewegingen in het water drijvend houden en voortbewegen.
blusbootboot waarmee de brandweer branden en milieurampen op en bij het water bestrijdt.
regimealles wat betrekking heeft op de toestand en het gedrag van een bepaalde waterloop.
koelwaterpomppomp voor de toevoer van koelwater
dynamischin beweging zijnde partij
gemiddelde havengetalhet gemiddelde van alle maansverlopen op een bepaalde plaats.
werkbaarheidhet percentage van de werktijd welke het werktuig effectief kan worden ingezet onder heersende klimatologische omstandigheden.
korrelbrekerinstallatie welke een materiaal in de vorm van korrels omzet naar korrels met een kleinere korrelgrootte
revisie tekeningna uitvoering van het bestek herziene (bestek)tekening.
overdiepmeer dan diep genoeg om er te kunnen varen.
herhaalbaarheidde precisie van een navigatiesysteem alleen rekening houdend met de toevallige fouten
stuwpeilhet feitelijke of nagestreefde peil op een bepaalde plaats in een stuwpand.
verdrinkingdood door te langdurige onderdompeling in een vloeistof, bijvoorbeeld zeewater.
waterbodemsteekpuntsteekmonster met een waterbodemsteekpunt t.b.v. meting(en) aan waterbodem
alkaliniteitde kwantitatieve capaciteit van water om een zuur te neutraliseren.
vertroebelingde (tijdelijke) aanwezigheid van vaste bestanddelen in de waterkolom als gevolg van baggerwerkzaamheden.
bandijkhoogwaterkering langs een rivier bovenstrooms van het kenteringgebied.
bedrijfswaterkelderkelder of tank voor het opslaan van bedrijfswater
waterstaatde overheidsdienst en de daartoe behorende ambtenaren belast met de zorg over en het beheer van de waterstand, de waterlopen en alle werken die deze leiden en beteugelen, alsook met de zorg over de naleving der wetten en verordeningen die daarop betrekking hebben.
meerpaaleen paal in het water, die meestal gebruikt wordt voor het aanmeren van vaartuigen
afloopstroom die van een onderdeel afkomt. Bijvoorbeeld 'afloop indikcentrifuge', of 'afloop voorbezinktank'.
onafhankelijke variabelevariabele ten opzichte waarvan de veranderingen in een dynamisch systeem worden beschreven
kosten van reguleringswerkde kosten van onttrekking, opslag en behandeling.
wrakdrifthet drijven van wrakken op zee of over de zeebodem.
omleidingkanaalkanaal wat gebouwd is om hoogwater stromen om te leiden van een bovenstrooms punt van een beschermd gebied naar een punt benedenstrooms van dat gebied.
vriesschipschip met vriesinstallaties voor het vervoer van bevroren levensmiddelen.
duinregelmin of meer gesloten rij duinen.
verantwoordingsrapportagerapportage aan de opdrachtgever, waarin verantwoording wordt afgelegd over de realisatie van een opdracht.
biotransformatieomzetting van een stof in andere stoffen bij organisme
gewichtde kracht die een voorwerp op zijn ondergrond uitoefent
overgoten steenzettingensteenzettingen waarbij tussen de toplaagelementen van boven af tot minder dan de helft van de toplaagdikte beton of asfalt is aangebracht
inwonerequivalent droge stofinwonersequivalent op basis van de droge stof
paraboolduineen paraboolvormig duin, waarvan de punten naar de richting van de wind wijzen.
erosie van de onderlagenfaalmechanisme van bekledingen dat zich voordoet als de beschermende werking van de toplaag weggevallen is.
uitloogwaardewaarde waarmee de uitloging van verontreinigde stoffen in secundaire bouwstoffen wordt vergeleken ten einde een uitspraak te doen over de al dan niet geïsoleerde toepassingsmogelijkheden van deze secundaire bouwstoffen.
gedraineerd gebiedgebied waar overtollig water middels het aanleggen van buizen onder de grond wordt afgevoerd
roepseinvierletterige telegramcode van een schip volgens het internationaal seinboek.
zomerbedverdiepinghet uitdiepen van dat deel van de rivierbedding waar het hele jaar water stroomt.
algeneen of meercellige fotoautotrofe organismen.
zandcycloonapparaat waarmee door middel van centrifugaalkrachten zand wordt afgescheiden
restveenrestant van een veenpakket dat bij de winning van turf niet is ontgraven
werkgebied (internationaal)binnen landsgrenzen gelegen deel van een stroomgebieddistrict, bijv. Rijn-Delta voor Nederlands deel Rijn, voor de duidelijkheid altijd gebruiken in combinatie met de regionaam, bijv. regio Rijn-Oost
grindvloerconcentratie van grind aan het oppervlak
ecologische amplitudede frequentieverdeling van het voorkomen van een soort over bepaalde klassen van milieufactoren.
prestatie eisenniveau waarop de overeenkomst tussen model en werkelijkheid acceptabel is.
renodunale districtde duinen ten zuiden van de Verbrande Pan (Bergen, NH waar het kalkgehalte van het duinzand hoger is dan 0,3% (‘kalkrijk’).
decompositiehet uiteenvallen , ontleding
gasleidingleiding bestemd voor de voortgeleiding van vluchtige stoffen
radiobakenhierbij wordt door een walstation of lichtschip een elektromagnetisch veld uitgezonden, waarop men de radio kan afstemmen en met een radiorichtingzoeker de richting van het baken kan peilen.
scheepvaartreglement eemsmondingdit reglement is tot stand gekomen in overleg met de Duitse autoriteiten en moet worden beschouwd als een aanvulling/wijziging door plaatselijke omstandigheden op het Zeeaanvaringreglement (ZAR).
rust toestand ijkingde kalibratie van een model aan de hand van een set hydrologische voorwaarden die (ongeveer) een evenwichtssituatie weergeven en die geen rekening houdt met veranderingen in de berging.
hydraulische diepteverhouding tussen natte oppervlakte A en de breedte van een leiding op de waterspiegel B
functiede bestemming en daarmee het gewenste gebruik, met het oog op de daarbij betrokken belangen.
kinkeen valse slag waardoor er een knoop in het touw of de kabel ontstaat.
microfytobenthosmicrofytobenthos bestaat uit microscopisch kleine plantjes (algen, voornamelijk diatomeeën) die op en in de bovenste centimeters van de bodem leven
hydrocycloonscheidingsapparaat voor erts, zand, en andere korrelvormige materialen, waarin deze (gemengd met water) met sterke middelpuntvliedende kracht worden gescheiden in een grovere en een fijne fractie.
siltlaag slib op de vaste bodem van een waterloop, die meestal door natuurlijke depositie is ontstaan.
black smokeronderzeese warme bron waar kokend heet, mineraalrijk water onder grote druk uit de bodem opborrelt.
momentane kruinhoogtede kruinhoogte van een dijk op het moment van beschouwen
kadastrale perceel index nummereen volgnummer dat binnen elke combinatie van kadastrale aanduiding uniek is, zoals nader omschreven in het kadasterbesluit.
neutralisatorchemicaliën die zorgen voor neutralisatie bij de chemische behandeling van afvalwater.
beheerderoordeelbeoordeling van de veiligheid op basis van eigen inschatting van de beheerder.
slib retournerenhet retourneren van slib naar de beluchtingstank om de populatie micro-organismen op peil te houden
diafoonapparaat dat een sterk doordringend geluid produceert.
besluit ruimtelijke ordeningBWBR0023798 Nederlandse regeling betreffende het besluit ruimtelijke ordening
som 6 pcb'sde somparameter van de zes PCB's, te weten: PCB 28, 52, 101, 138, 153, 180.
homogeniteithet gelijk van aard of samenstelling zijn.
hoogste astronomische getijhet hoogste astronomische getij dat kan worden voorspeld
vislengte klasseindeling van vissen in klassen naar hun lengte
gevarensectorrood licht in de lichtcirkel van een lichtbaken.
zwitter ionengedragen zich als kationen of als anionen, afhankelijk van het milieu waar ze zich in bevinden.
ebstroom in de richting die overheerst bij zakkend water.
kikkerhouten of metalen klamp met twee uitsteeksels om een schoot e.d. op vast te zetten.
ware koersde hoek tussen de langsscheepse as (kiellijn) van een varende boot en de ware noord-zuidlijn.
lastlijnde waterlijn van het schip bij de grootste geoorloofde inzinking in zeewater
maximum niveauhet maximale niveau tot waar het water kan stijgen in een opslagtank.
piëzoresistief elementeen weerstandselement, waarvan de weerstand verandert door vervorming.
onderbemalingdeel van een rioolstelsel waarvan het ingezamelde afvalwater via een bemaling wordt opgevoerd naar een ander deel van hetzelfde rioolstelsel
vakgrensschematische aanduiding waar vak begrensd wordt.
klepklep in een stuw
bedrijfsruimteeen naar zijn aard en inrichting als afzonderlijk geheel te beschouwen ruimte of terrein, niet zijnde een woonruimte, een zuiveringtechnisch werk of een openbaar vuilwaterriool
natuurlijk peilbeheerbij natuurlijk peilbeheer volgt het waterpeil zoveel mogelijk het natuurlijke seizoensverloop door het vasthouden van grondwater middels een hoog peil in het voorjaar dat gedurende de zomer geleidelijk wegzakt door de verdamping en in het najaar het laagst is.
baten-kosten ratiode verhouding tussen de huidige waarde van alle opbrengsten ten opzichte van de huidige waarde van alle kosten.
investeringsbudget landelijk gebiedrijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben via het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) afspraken gemaakt om de inrichting van het landelijk gebied gezamenlijk aan te pakken.
eenheidde dimensie van de grootheid waarin een parameter wordt uitgedrukt.
zandoerzand met een koffiebruine kleur, soms verkit, rijk aan ijzerhydroxide en soms aan humus
normaalrichtinglijn loodrecht op de ellipsoïde in een bepaald punt
haringmanbloktype betonblokken met inkeping ter beperking van golfoploop.
tuigagehet samengesteld stelsel van rondhouten, staand- en lopend want en zeilen dat dient om het vaartuig met behulp van windkracht voort te stuwen en het te laten ankeren.
ekman transportdoor de wind veroorzaakt horizontaal spiraalwaarts transport van water, in een richting niet evenwijdig met de windrichting, en dit ten gevolge van het "corrioliseffect" en de wrijvingskracht.
lokaal beheerplan droogeen (niet verplicht) document in de systematiek van Wegbeheer, waarin op dienstkringniveau maatregelen worden onderbouwd. Het LokBPD richt zich in hoofdzaak op instandhouding.
abundanttalrijk voorkomend
stootrandkleine, uitstekende rand rond de buitenkant van het dek van een jacht.
scheepscertificaatkopie van de inschrijving van het schip in het scheepsregister.
deserterendeserteren van een (koopvaardij)schip.
capaciteit beheerhet opstellen van capaciteitsprognoses en het plannen, meten en toetsen van de transport-, zuivering- en slibverwerkingscapaciteit
1d-dwarsprofielset gegevens waarmee de denkbeeldige doorsnijding van een 1D-vak of gedeelte daarvan, eventueel samengesteld als geschematiseerd gemiddelde van een of meerdere actuele en/of historische dwarsprofielen, wordt vastgelegd
drempelwaardede omvang van een activiteit of project waarboven deze plan-MER- of projectmer(beoordelings)plichtig wordt.
drijflaagafvoerputput in een voor- of nabezinktank waarin het geruimde drijvende materiaal wordt verzameld
algemeen planlangsdoorsnede van het schip, waarop de indeling, de uitrusting en de belangrijkste maten vermeld staan.
gasdrainagelaagonderdeel van een afdichtingsconstructie waarmee wordt beoogd de vanuit de verontreinigde bodem afkomstige vluchtige stoffen uit de constructie te verwijderen.
monstergolfzeer steile en hoge golf, die helemaal onverwacht ontstaat en uit het niets lijkt te komen.
waakvlamovereenkomsteen afspraak voor het op afroep beschikbaar stellen door derden (brandweer enz.) van mensen en materieel (oliebestrijding, ijsbestrijding, bestrijding van calamiteiten enz.)
codelistwanneer vooraf niet bekend is welke waardes een bepaald attribuut kan krijgen, maar als er wel een lijst waarschijnlijke waardes is, wordt in plaats van een Enumeratie een CodeList gebruikt. Een CodeList is een klasse met als stereotype ‘<<CodeList>>’.
locatiepunttopografische unieke aanduiding van een herkenningspunt binnen een deelwatersysteem.
dijkkweldoorsijpeling van water onder de dijk door
ecotoxicologiede studie naar door chemische en fysische factoren veroorzaakte toxische effecten bij levende (individuele)organismen, populaties en levensgemeenschappen in een ecosysteem.
boor- en productieplatformkunstmatig booreiland in zee, gebruikt om de olie- en gaslagen onder de zeebodem te exploreren en exploiteren.
sloepenroloefening aan boord waarbij ieder bemanningslid bij zijn eigen sloep moet aantreden en zijn specifieke taken in noodsituaties moet opnoemen.
watertypeeen verzameling van regionale watersystemen volgens de taxonomische indeling.
afschuivingverzamelnaam voor faalmechanismen waarbij beweging van toplaag en eventueel andere lagen langs het talud plaatsvindt.
toetsenhet controleren of de momentane toestand van de constructie nog voldoet aan de vigerende functionele en wettelijke eisen. Toetsing van kunstwerken en objecten dient te passen in de beoordelingsmethodiek zoals geformuleerd in de Leidraad Toetsing.
inlaagdiepgelegen, nat, brak natuurgebied tussen de dijk en de binnendijk.
vloedschaareen getijgeul, die voornamelijk openligt voor de vloedstroom en die aan het landwaartse einde een drempel heeft.
bijzondere waterkerende constructieconstructie om, in combinatie met een grondlichaam (dijk) of in plaats van een grondlichaam, water te keren.
trawlzakvormig sleepnet, dat bij de bodemtrawlvisserij over de zeebodem wordt gesleept, om garnalen, platvis, rondvis en haring te vangen.
hydrostatische drukisotrope druk uitgeoefend door water in rust.
waarnemingssoortnummereen combinatie van parameter, eenheid, hoedanigheid, compartiment, orgaan en taxon.
diffractiezijwaartse uitwaaiering van golven naar en in het gebied achter een obstakel.
geurfilterfilter met dragermateriaal voor het biologisch verwijderen van geurstoffen uit aspiratielucht
chronologischtijdvolgordelijk
semi-gedistribueerd modelmodel waarin het stroomgebied wordt opgedeeld in deelstroomgebieden.
mitigatiemaatregelen die compenseren voor- of minimaliseren van het verlies aan milieukwaliteiten en hulpbronnen als gevolg van ontwikkelingen.
initieel niveaude initiële waterstand die gebruikt wordt bij aanvang van de simulatie.
bijzondere omstandigheid (norm)omstandigheid waarbij de normwaarde afwijkend is of waarbij de normwaarde aan de hand van externe variabelen bepaald dient te worden
vloeibitumeneen mengsel van een penetratiebitumen (zie NEN 3902) en een aardoliedestillaat
monster bewerkingsmethodenadere aanduiding van de wijze waarop het monster bewerkt is.
ernstvuurwerkvuurwerk dat is bedoeld als noodsignaal aan boord.
consumptief watergebruikwater dat weggevoerd wordt van de beschikbare voorraad en niet wordt teruggevoerd in het watersysteem
visstoepkade of steiger bestemd voor sportvissers
rioolstelseleen stelsel van (civiel)technische voorzieningen dat zich onder of boven het aardoppervlak bevindt, bestemd voor de inzameling, transport en tijdelijke opslag van afvalwater.
celspanningde spanning die heerst in de cel van een cel- of triaxiaalapparaat
onderhoudsplanplan dat de concrete technische maatregelen beschrijft welke gericht zijn op het blijvend laten functioneren van de waterkering.
fresnel-lenslens die onder andere in vuurtorens wordt gebruikt.
stabiliteitscoëfficiëntcoëfficiënt die de verhouding aangeeft tussen de maximaal toelaatbare schuifspanning en de berekende optredende schuifspanning bij een bepaalde bezwijkvorm.
rest bètaparameter die het verschil uitdrukt tussen de totaal bèta activiteitsconcentratie en de Kalium-40 activiteitsconcentratie
kubkorte, van tenen gevlochten of van garen gebreide fuik zonder vleugels.
normaalconditiesde condities die gelden bij een temperatuur van 273,15 K (0 °C) en een absolute druk van 101,325 kPa (1,01325 bar)
totale zettingsom van de primaire en seculaire zetting
twee lengten methodedeze methode wordt gebruikt om de mate waarin de actuele vraag gebaseerd is op de pijpleiding lengte na te bootsen.
vogel- en habitatrichtlijndoor de EU vastgestelde richtlijnen inzake het behoud van de vogelstand (Vogelrichtlijn) en de instandhouding van natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (Habitatrichtlijn).
concentratiesterkte van een oplossing uitgedrukt in aantal massa eenheden per volume eenheid.
primaire waterenwateren waaraan het hoogheemraadschap een belangrijke functie toekent in de wateraan- en -afvoer en waterberging. De ligging van primaire wateren is aangegeven op de bij de Keur behorende Keurkaarten.
nabehandelennabehandeling waarbij het effluent verder gezuiverd wordt om een nog hogere kwaliteit te behalen.
hydroplaaneen door luchtschroeven voortbewogen vaartuig met zeer weinig diepgang.
som desmedifam en fenmedifamsomparameter bestaande uit desmedifam (CASnr: 13684-56-5) en fenmedifam (13684-63-4)
d1hoogste organisatie niveau binnen de Rijkswaterstaat welke gevormd wordt door de Secretaris Generaal met zijn staf.
bovenbeloopdeel van het talud tussen buitenberm en kruin.
niet-grondgebonden agrarisch bedrijfeen agrarisch bedrijf waarvan de productie niet in overwegende mate afhankelijk is van het voortbrengend vermogen van onbebouwde grond in de directe omgeving van het bedrijf.
samengestelde klassenadere omschrijving van een waarnemingssoort
continuïteitde waarschijnlijkheid dat, uitgaande van een foutvrije ontvanger, een gebruiker in staat is zijn positie met een specifieke nauwkeurigheid te bepalen en daarbij de integriteit van de bepaalde positie gedurende het (korte) tijds interval voor een specifieke operatie binnen een beperkt deel van het dekkingsgebied, te monitoren
drempelkeerrand van een sluiskolk of stuwopening.
veerkrachtherstellingsvermogen
theoretische potentiaalpotentiaal in de aquifer indien deze niet wordt begrensd door bijvoorbeeld het gewicht van het afdekkende pakket.
droge depositiede neerslag van materie uit de atmosfeer via deeltjes.
monsterenzich rechtens verbinden en op de monsterrol doen inschrijven als lid van de bemanning.
harpeen U-vormige sluiting die met een schroefboutje met een oog gesloten wordt.
kwaliteitsbeschrijvingde kwantificering van de nauwkeurigheid van een product of proces.
redeneen schip uitrusten en in de vaart brengen.
sonderingeen middel om op gestandaardiseerde wijze de indringingsweerstand van een conusvormig lichaam (de conus) te bepalen als maat voor de consistentie of vastheid van de grondslag
chemische barrièreeen laag die, door de interactie van de stoffen waaruit de wand bestaat en verontreinigende stoffen, de verspreiding van deze verontreinigende stoffen door de laag heen beperkt.
specifieke bergingscoëfficiënthet quotiënt van de verandering in specifieke berging en de bijbehorende verandering van de stijghoogte c.q. grondwaterstand.
strategisch plannenhet op basis van het managementcontract opstellen van prognoses en formuleren van beleid voor onderhoud, beheer, personeel inkoop en KAM
krooshekeen constructie van metalen staven, die moet dienen als vuilvang in een waterloop voor een gemaal of een ander kunstwerk.
nederlands maritiem informatie centrumonderdeel van de bibliotheek van de TU Delft
navigation certificatehandelspaspoort voor verscheping van goederen tussen neutrale havens in oorlogstijd.
flocculatiehet proces waarbij klei en colloïde deeltjes samenpakken in kleine groepen of massa's genaamd vlokken.
aangrijpingspunt object verkeersongevalaanduiding voor waar het object werd geraakt dat betrokken was bij een verkeersongeval
zandvanginrichting in een waterloop die dient om het door het water meegevoerde zand te laten bezinken.
riviereen binnenwaterlichaam dat grotendeels bovengronds stroomt, maar dat voor een deel van zijn traject ondergronds kan stromen
humushoudendglobale aanduiding voor het aanwezig zijn van humus. In de NEN 5104 nader onderverdeeld in humusarm, humeus en humusrijk.
afslaanverkoop met bedragen van inzet in afdalende reeks.
opzetwijze waarop iets georganiseerd wordt.
dienst weg- en waterbouwkundespecialistische dienst van Rijkswaterstaat
pingoruineoverblijfsel van pingo
landschapselementindividueel klein element in het landschap met een natuurwetenschappelijke, visuele en/of cultuurhistorische waarde
zuurgraadde negatieve waarde van de logaritme van de relatieve concentratie van H3O+.
waterbergingals functie van wateren: het tijdelijk of langdurig bergen van (regen)wateroverschotten uit de omgeving.
d4organisatie niveau binnen de Rijkswaterstaat welke de dienstkringen en centrale apparaten van Rijkswaterstaat bevat.
moeraseilandhouten frame met drijvers van kurk, waarover fijn gaas is gespannen en waarop wortelstokken van onder andere boterbloem, lisdodde, riet, wilg en zegge zijn gelegd.
hydraulische weerstandweerstand die een bepaalde laag biedt tegen (meestal verticale) grondwaterstroming.
crepusculairevenswijze die toegeschreven wordt aan organismen die gedurende de schemering actief zijn
som monochlooraniline-isomerensomparameter bestaande uit de isomeren 2- (95-51-2), 3- (108-42-9), 4-chlooraniline (106-47-8)
kruispunteen kruispunt is een ontmoetingspunt van wegen, waar het verkeer van weg mag wisselen.
streefbeeldconcrete (meetbare) doelstelling.
geschakelde steenzettingblokkenmat of interlockelementen.
betonpuinmassa vergruizeld beton (restproduct) dat wordt gebruikt als granulair materiaal.
schelde-landschapsparkhet Schelde-Landschapspark is een forum van samenwerkende Vlaamse gemeenten, provincies en het Vlaams Gewest.
hoek van inwendige wrijvinghet verband tussen effectieve normaalspanning en de maximale schuifspanning.
stroomgeuluitschuring in de (water-)bodem, als gevolg van stromend water
volumestroomhet volume water dat per tijdseenheid door een gedefinieerde doorsnede stroomt.
doopceremonie waarbij het schip zijn naam krijgt en feestelijk wordt ingewijd.
glijdingsmodulus1/3 maal de verhouding tussen schuifbelasting q (deviatorische belasting) en schuifvervorming es (deviatorische vervorming)
zandtransportleidingbuis of samenstelsel van buizen waardoor zand wordt getransporteerd
trimverschil in diepgang van voor- en achterschip.
spiegelmin of meer vlakke, achterste afsluiting van de romp
som chloortetrafluorethaan-isomerensomparameter bestaande uit de isomeren 1-chloor-1,1,2,2-tetrachloorfluorethaan (354-25-6 ) en 2-chloor-1,1,1,2-tetrachloorfluorethaan (2837-89-0)
actuele sterktehuidige werkelijke sterkte
spaarkomkom, dienend om het waterverbruik bij een schutsluis te verminderen
betrouwbaargeloofwaardig
bodemprofielhet beeld van de verticale opeenvolging van alle bodemlagen in een boorpunt of een waarnemingspunt
loodsbootschip van het loodswezen
strandmuurop de grens van het strand en het duin opgetrokken muur.
zwemwaterlocatieeen door de overheid aangewezen plaats, inclusief terreinen, gebouwen en uitrustingen, die is ingericht om te worden gebruikt voor het zwemmen of baden
indexfoutfout van het hoekmeetinstrument die samenhangt met lichte verdraaiingen van de kimspiegel.
deep scattering layerhet is een in de waterkolom gelegen dunne horizontale zone van levende organismen in de oceaan.
zuigermechanismedeelmechanisme van het faalmechanisme toplaaginstabiliteit waarbij toplaagelementen door de overdruk langzaam maar zeker als een zuiger uit de toplaag worden gedrukt.
afvoeren (van regenwater)afvoeren is het mechanisme, waarbij regenwater via goten, leidingen en/of waterlopen buiten de gebiedsgrenzen wordt gebracht.
end-of-pipe techniekentechnieken die gebruikt worden bij de waterzuivering om verontreinigingen die gevormd zijn te reduceren.
dieptemeterinstrument van de duiker, waarop hij kan zien op welke diepte hij zich bevindt.
t-klassendit is een indeling om aan te geven in hoeverre stoffen bij een bodemsanering tot een gezondheidsrisico kunnen leiden.
totale vaste stofde som van de opgeloste en vaste stoffen in water.
positienauwkeurigheidde nauwkeurigheid waarmee een baggerwerktuig met het graafelement in positie kan worden gebracht.
keurontheffingde publiekrechtelijke beschikking die voortvloeit uit de toepassing van de Keur van het waterschap waardoor de houder ontheffing heeft van één of meer verbodsbepalingen van de Keur
afstandhouderkunststof of metalen element dat tussen toplaagelementen wordt aangebracht om het open-ruimtepercentage te vergroten.
b-mesosaproobmatig biologisch afbreekbare organische stof bevattend
achtergrondwaardein het kader van bodemverontreiniging meestal het van nature in de bodem aanwezige gehalte aan verontreinigende stoffen.
historische datahydrologische en meteorologische data van gebeurtenissen uit het verleden.
toeleidingkanaal kunstwerkeen toeleidingkanaal is een gegraven waterweg voor de scheepvaart naar of van een sluis of overig kunstwerk'
drijfvuilin oppervlaktewater is vaak afval te vinden, doordat mensen dit in het water of op straat gooien. Dit drijfvuil is nadelig voor de kwaliteit en het ziet er gewoon slordig uit.
luchtfoto'sfoto's van aardoppervlak gemaakt vanuit een vliegtuig/helikopter
equipotentiaalvlakoppervlak dat punten met gelijke zwaartekrachtspotentiaal verbindt
navigatiehet proces van plannen, opnemen en controleren van de beweging van een vaartuig gaande van de ene naar de andere plaats
maximaal ecologisch potentieelde toestand van een overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van bijlage V (Europese Kaderrichtlijn Water) aldus ingedeeld sterk veranderd of kunstmatig waterlichaam
normfractieVerhouding tussen de waarde van een waargenomen parameter en de waarde van een kwaliteitsnorm voor deze waarneming
provinciaal overlegorgaan voor de kustsamenwerkingsverband tussen de provincie, het waterschap en het Rijk met als doel behoud en inrichting van de zandige kust.
dissolved air flotation-installatieinstallatie voor het verwijderen van onopgeloste stoffen uit water door middel van luchtbelletjes
baalgrote, dichtgenaaide jute of grof linnen zak met een inhoud van vijftig of honderd kilo.
stampende scheefstand van een vaartuig ten opzichte van het waterpasvlak in langsrichting
consolidatiehet proces waarbij een geleidelijke toename van de korrelspanningen in de grond optreedt door een afname van de waterdruk.
invloedsstraalafstand tot het centrum van een onttrekking, van waar de grondwaterstandverlaging c.q. stijghoogteverlaging t.g.v. de onttrekking niet meer is waar te nemen of te verwaarlozen is.
venturieen kanaal dat gebruikt wordt om waterstromen te meten.
flushvlak met de wand, niet uitstekend
ophoogschemaeen tijdschema volgens welke men voornemens is het ophogen uit te voeren. Hierin zal in het bijzonder worden aangegeven welke laagdikten in welk tijdsbestek zullen worden aangebracht en welke wachttijden in acht genomen zullen moeten worden.
transithet tijdstip van de dag waarop de zon het hoogst staat.
verbetermaatregelmaatregelen die zijn gericht op: - het bereiken van de doelstellingen voor veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid (WB) / -het laten voldoen van een object aan de nieuwe of gewijzigde functie-eisen te laten voldoen (BPN) / Zij moeten leiden tot functieverbetering van de infrastructuur. Deze maatregelen vallen niet onder instandhouding.
internationale instantieinternationale organisatie die door de deelnemende landen in een verdrag als nieuwe internationale rechtspersoon in het leven wordt geroepen - organisatie tussen ingezetenen van twee of meer landen.
haringjagersnelvarend vissersschip dat de eerste haring aanvoert.
binnengaatsbinnen het betonde gedeelte van de zeegaten.
overeengekomen lage afvoerde afvoer bij een peilschaal die tijdens een langjarige periode over een gemiddelde van twintig dagen per jaar zonder ijsgang niet wordt onderschreden.
ruimte voor de rivieruitvoeringsprogramma van het ministerie van V&W met als opdracht de grote rivieren de ruimte te geven zodat ook bij hoge rivierafvoeren de afvoer gewaarborgd blijft.
verrekijkeroptisch instrument om voorwerpen waar te nemen die zich op verre afstand bevinden.
lepas anatiferarankpootkreeft die 20-40 centimeter lang kan worden en over de hele wereld voorkomt.
gemiddelde zeestandhet rekenkundig gemiddelde van het peil in een getijgebied over een bepaalde periode.
moleculencombinaties van twee of meer atomen van dezelfde of verschillende elementen die bijeengehouden worden door chemische bindingen.
kritieke dijkvakkendijkvakken waar de marge op de keerhoogte kritiek is of bezwijken/falen aan de orde is (bedreigde dijkvakken)
verticaliteitde mate waarin de oriëntatie in de Zrichting van een afdichtingswand de verticaal benaderd.
fosforverbindingElke fosfor bevattende stof.
vloothet totale schepenbestand van een rederij of natie
intrinsieke doorlatendheidmaat voor de doorlatendheid voor zover deze afhankelijk is van de geometrische eigenschappen van het medium.
bodemvalsprong in de bodem van een waterloop.
watercampersoort varende camper, met zeer stevige stootrand, voor de binnenwateren.
diversiteitde variëteit aan verschillende elementen per eenheid van oppervlakte.
dynamische bebordingsignaleringsbord waarop, afhankelijk van de (verkeers)situatie, een (verkeers)teken of mededeling wordt getoond
drainagelaagonderdeel van een afdichtingsconstructie waarmee wordt beoogd het van bovenaf in de constructie geïnfiltreerde water uit de constructie te verwijderen.
very large crude carriererg grote tanker, met zo'n 250.000 ton laadvermogen of meer.
coagulatiedestabilisatie van colloïde deeltjes door de toevoeging van een reactief chemicalie, een coagulant genoemd.
talwegde vloeiende lijn in langsrichting die de diepste punten van een rivierbed of van een dal verbindt.
oplopeneen ander schip inhalen en voorbijvaren
condensafscheidertoestel om water af te scheiden uit een gas- of luchtleiding
boxcorergroep van stekers met een grote, ronde, vierkante of rechthoekige steekbuis.
cabotagehandelsverkeer te water tussen havens van hetzelfde land.
schrobaan een beugel en stok bevestigd visnet waarvan de opening toegehaald kan worden.
costonlichtgekleurd seinlicht op schepen.
toxicantstof die bij een bepaalde concentratie en blootstellingduur verantwoordelijk is voor een verminderd functioneren van een organisme.
onderdeelbeschrijving van een in een bepaald deel van de zuiveringsinstallatie/kunstwerk gebruikt onderdeel
vijfpunts methodemethode voor het bepalen van de gemiddelde snelheid in een verticaal van een waterloop met diepte d op basis van een gewogen gemiddelde van de snelheidsmetingen op diepte 0d, 0.2d, 0.6d, 0.8d en d beneden de waterspiegel.
aanhangwagenwagen die aan een voorgaande wagen wordt aangehangen en daardoor wordt voortgetrokken
topologische relatie1-Dimensionale (verticale) relatie tussen plant-bodem-water.
letale dosisde dosis van een toxische stof waarbij proeforganismen sterven.
waardebepalingsresultaatkwantitatieve of beschrijvende weergave van de gemeten, waargenomen of berekende grootheid.
angiospermenplanten die gekenmerkt worden door bloemen en zitten de zaden in een afgesloten vrucht.
getijdalinghet dalen van het water na hoogwater in een getijgebied.
begrotingsartikelonderdeel van de Rijksbegroting. Vroeger op basis van hoofdbeleidsterreinen en het onderscheid tussen apparaat- en programma-uitgaven. Nu op basis van werksoorten en het onderscheid tussen productuitgaven en directe uitvoeringsuitgaven enerzijds en indirecte uitvoeringsuitgaven anderzijds.
chorologische relatieruimtelijke (horizontale) relatie.
asbesteen minerale vezel die water en lucht kan vervuilen en kanker of asbestose kan veroorzaken wanneer deze wordt ingeademd.
zomergemiddelderekenkundig gemiddelde over zomerseizoen
opnemingsvaartuigschip van de hydrografische dienst, waarop met behulp van een uitgebreid arsenaal aan navigatiemiddelen waarnemingen worden gedaan, die op zeekaarten worden verwerkt.
tussengemaalvijzelvijzel waarmee het afvalwater opnieuw wordt opgevoerd
actieprogramma ruimte en cultuur, architectuur- en belvederebeleidmet dit actieprogramma versterkt de overheid de ruimtelijke kwaliteit van Nederland, door architectuur- en cultuurhistorisch beleid beter in te brengen in het ruimtelijk beleid
strijkhoogte (schip)de verticale afstand tussen de waterlijn en het hoogste punt van het stilliggende ship waarbij alle gemakkelijk strijkbare onderdelen zover mogelijk zijn gestreken
gasveredelingsinstallatieinstallatie om biogas op te werken tot een betere kwaliteit gas
fauna-uitstapplaatseen voorziening langs een steile oever van een waterweg, waar (te water geraakte) dieren aan land kunnen komen
offsethoekverschil tussen nul-assen van de sensor met respectievelijk het XY vlak in X-richting, het XY vlak in Y-richting en het YZ vlak in Z-richting van het bootgeometriestelsel
scaldisoudste naam voor de Schelde genoemd door de Romeinen. Kan afkomstig zijn van het Germaanse ‘Scald’, dat ‘ondiep water’ betekent.
peilkortstondig gemiddelde van de hoogteligging van de waterspiegel t.o.v. een referentievlak, zoals NAP.
uitspoelingtransport van materiaal vanuit tussenlaag of ondergrond door de toplaag naar buiten.
juvenieljong dier dat niet meer volledig afhankelijk is van ouderzorg.
permanente commissie van toezicht op de scheldevaartbelgië en Nederland zijn de verplichting aangegaan de Westerschelde bevaarbaar te houden, elk voor zijn gedeelte van de Schelde en daar de nodige tonnen en boeien te plaatsen.
richtlijnenrandvoorwaarden waaronder de onderzoeken moeten plaatsvinden.
startnotitieeerste formele stap in een MER-procedure waarin de voorgenomen activiteit bekend wordt gemaakt en een globale aanduiding wordt gegeven van alternatieven en milieueffecten die in het MER uitgewerkt zullen worden
centrifugaatputput voor de verzameling van centrifugaat
kurkenzakzak van gevlochten touw, gevuld met kurk of ander veerkrachtig materiaal, die als stootkussen wordt gebruikt.
pelagische vissenvissen die in de hele waterkolom zwemmen, dikwijls tot dicht bij het oppervlak
pfde Briggse logaritme (grondtal 10) van het getal dat, in cm of hPa genomen, overeenkomt met de matrixcomponent van de absolute waarde (wiskundig gezien) van de drukhoogte of de zuigspanning.
verzamelbemonsteringbemonsteringstechniek waarbij een aantal steekmonsters die op meerdere tijdstippen op een plaats genomen zijn, gemengd worden.
zoutwater stijghoogtestijghoogte gemeten met een peilbuis gevuld met brak of zout grondwater, zoals deze ter plaatse van het filter voorkomt.
hoogwater keermuurmuur, meestal gebouwd van gewapend beton om een waterloop te beteugelen met als doel overstroming te voorkomen.
zwaaiplaatseen plaats waar de vaarweg is verbreed met als doel de schepen de gelegenheid te geven te keren
golfrichtingde richting waaruit de beschouwde golf komt ten opzichte van het ware noorden
secundaire grondstofmaterialen, die via hergebruik of nuttige toepassing worden ingezet als grondstof of bouwstof.
mer-plichtige activiteitactiviteit met zodanige kenmerken dat het maken van een milieueffectrapportage verplicht is.
midden-europese tijdtijdreferentie één uur later dan GMT
bivalvenweekdieren (mollusken) die steeds een schelp hebben die uit twee met een scharnier gelede kleppen bestaat
zandmeevoerende weleen wel die zand meevoert uit de ondergrond.
getijzonezone op het talud tussen gemiddeld hoog- en gemiddeld laagwater
bijdraaienmet gestopt schip met de wind op een zijde gaan liggen, waardoor met de andere zijde lij wordt gemaakt
binnenwaterwater wat zich binnen de kustlijnen bevindt
van veen grijperhapper die met een kabel of touw wordt neergelaten tot op de bodem
engtesmalle doorvaart.
begeleid natuurlijke eenheideen aaneengesloten natuur- en bosgebied met een oppervlakte van ten minste 1.000 hectaren, waarin grootschalige landschapsvormende processen – zowel fysische als biologische – met ondersteuning van een beperkt aantal beheersmaatregelen door terreinbeheerders zorgen voor variaties in het landschap.
verbindingswaterverbinden de grote vaargebieden
coulter counterinstrument voor het bepalen van de variatie in grootte van zwevende deeltjes in het water
wachtruimteafmeerruimte bij een sluis, waarin schepen van de ingaande vaart, die niet met de eerstvolgende schutting meegaan, kunnen afmeren
chloorcontact ruimtehet deel van de waterbehandelingfabriek waar het effluent met chloor wordt gedesinfecteerd.
stromingsprofielhet deel van het profiel van wateren dat vrij moet blijven van obstructies om voldoende water aan- en af te kunnen voeren.
areaaloppervlakte, uitgestrektheid
watervoerende laageen of meer ondergrondse rotslagen of andere geologische lagen die voldoende poreus en doorlatend zijn voor een belangrijke grondwaterstroming of de onttrekking van aanzienlijke hoeveelheden grondwater
anticiperend onderzoekwerksoort gericht op lange-termijnontwikkelingen en het ontdekken van nieuwe mogelijkheden (kennisvergroting en technologieontwikkeling). Bij dit onderzoek is, gelet op het vernieuwende en verkennende karakter, de uiteindelijke gebruiker niet op voorhand bekend.
real time kinematic dgpsplaatsbepalingsysteem gebruik makend van DGPS voor zeer precieze XY en Z bepaling.
botulismevergiftiging die wordt veroorzaakt door de bacterie Clostridium botulinum.
onderhoudsvakwegvak of gedeelte van een wegvak dat in zijn geheel wordt meegenomen bij een onderhoudsmaatregel
brede kijkde uitoefening door een waterschap van zijn primaire taken (reglementaire en de via wetgeving rechtstreeks toebedeelde taken aan de waterschappen), waarbij derhalve het waterschap allereerst blijft staan voor de behartiging van de waterstaatkundige belangen in de zin van zorg voor de waterhuishouding en waterkering, maar door de brede kijk oefent het waterschap die zorg op een moderne, eigentijdse manier uit.
oploopstroom die naar een onderdeel toegaat. Bijvoorbeeld 'oploop indikcentrifuge', of 'oploop voorbezinktank'.
evenwichtsdieptewaterdiepte bij eenparige stroming groter of kleiner dan de grensdiepte.
surf-beatverticale slingering van de waterspiegel in de brandingzone als gevolg van groepsgewijs aankomende golven.
grondsoortaanduiding die betrekking heeft op in de bodem aanwezig materiaal, waarvan de naam afhankelijk is van de onderlinge verhouding tussen de verschillende korrelfracties en eventueel aanwezige bijmengsels als kalk en humus.
afvalwaterwater dat na gebruik overblijft en biologisch, chemisch of thermisch is verontreinigd
bewerkte datadata aangepast/ bewerkt door: - filteren / - schematiseren / - smoothen / - reduceren.
groene bergingoppervlakkige groene retentievoorziening op plaatsen waar geen infiltratie mogelijk is
krimpde relatieve vermindering van het volume van de grond, veroorzaakt door uitdroging eventueel met scheurvorming, uitgedrukt in het huidige volume grond ten opzichte van het oorspronkelijke volume grond.
opschalingmechanisme van vergroten van coördinatie, beheersing en besturing (GRIP)
leklengteparameter die onder andere de verhouding tussen de doorlatendheid van de toplaag en de granulaire laag bevat en die bepalend is voor de grootte van het stijghoogteverschil over de toplaag en het verhang in de granulaire laag.
surfenzich met hoge snelheid op een surfplank op de golven van de branding naar het strand laten glijden.
first-in first-out propstrominghet niet mengen van het water gedurende de verblijftijd in een tank. Waterpakketten bewegen door de tank op een afgesloten manier waarbij het eerste pakket wat binnenkomt ook het eerste pakket is wat de tank weer verlaat.
afstemmingde wijze waarop sector en facetplannen in overeenstemming met elkaar worden gebracht, zowel horizontaal als diagonaal.
som 14 vluchtige halogeen koolwaterstoffende somparameter bestaat uit de volgende verbindingen: PER (127-18-4), tribroommethaan (75-25-2), trichloormethaan (67-66-3), trichlooretheen (79-01-6) dichloorbroommethaan (75-27-4), dichloormethaan (75-09-2), tetrachloormethaan (56-23-5), tetrachloorethaan (25322-20-7), 1,1,1,trichloorethaan (71-55-6), 1,1,2-trichloorethaan (79-00-5), 1,1-dichlooretheen (75-35-4), 1,2-dichloorethaan (107-06-2), 1,1,2-trichloor-1,2,2-trifluorethaan (76-13-1) en dibroomchloormethaan (124-48-1)
grenstoestandde toestand waarin de sterkte van en constructie of een onderdeel daarvan nog juist evenwicht maakt met de daarop werkende belastingen.
retentiehet vasthouden van (druppels) puur product (meestal organische stoffen, zoals olie) binnen een (bodem)matrix, waardoor transport of uitwisseling uitsluitend mogelijk is door diffusie.
Besluit aanwijzing gevaarlijke afvalstoffenbesluit aanwijzingen gevaarlijke afvalstoffen
geohydrologische basisonderbegrenzing (meestal horizontaal aangenomen) van een of meer geohydrologische systemen, en welke ondoorlatend is voor grondwaterstroming
intensieve reinigingeen reiniging die er op gericht is om het membraan weer de oorspronkelijke permeabiliteit terug te geven.
polderoverstromingoverstroming van een polder
kruiszeekorte, hoge golftoppen in een overigens betrekkelijk kalme zee, ontstaan door het schuin door elkaar lopen van verschillende golfpatronen.
vlagvertoonhet laten zien van de vlag als natie, door een of meer oorlogsbodems naar het buitenland te sturen.
schietloodrichtinglijn in een punt, loodrecht op lokale richting van de zwaartekracht (het equipotentiaalvlak) door dat punt
spuikomkom van een spuisluis waarin het binnenwater opgestuwd wordt om met meer kracht te kunnen spuien.
slapaanduiding van de toestand waarin een grondsoort met kleimineralen en/of humus zich kan bevinden ten vochtopname
draagvleugelbootschip waarvan de bouwprincipes berusten op dat van niet-supersone vliegtuigen. Door de vleugels ontstaat er opwaartse kracht, waardoor de bootromp minder weerstand ondervindt en zich sneller kan voortbewegen.
som glyfosaat en aminomethylfosfonzuursomparameter bestaande uit glyfosaat (CASnr 1071-83-6) en aminomethylfosfonzuur (AMPA) (1066-51-9)
vlamkeerderapparaat om ont-beluchtingsleidingen te beveiligen tegen vlaminslag van buitenaf
stroomprofielprofiel langs de stroombaan van een waterloop die de bodemhoogte van de waterloop toont.
duinvoetlijneen lijn in de lengterichting van de kust die de duinvoet van elk duinprofiel met elkaar verbind
vitrificatiede verglazing van een verontreinigde bodem, teneinde de zich in de bodem bevindende verontreinigende stoffen te immobiliseren.
bemonsteringsdieptede diepte in het water t.o.v. het wateroppervlak waar het monster genomen is
maatgevende afvoerde afvoer die bepalend is gesteld voor het ontwerp of een deel ervan.
unesco-iheinternationaal instituut voor water educatie ressorterend onder de UNESCO.
revisievergunningvergunning die wordt verleend krachtens artikel 6.18, eerste lid, of 6.19, eerste lid van de waterwet.
ruimtelijk referentie systeemmodel (systeem) voor identificatie van een positie (locatie) gerelateerd aan het aardoppervlak.
bevolkingzij die hun woonplaats hebben in het gebied (GBA ingeschrevenen en illegalen)
hoogwaterbeschermingsprogrammafinancieringsprogramma op de begroting van het Rijk voor het verbeteren van waterkeringen conform de Waterwet
stock pileeen type suppletie, waarbij op een plaats een zandvoorraad wordt aangebracht, vanwaar het verder langs de kust wordt verspreid
elektrolyseeen proces waarbij elektrische energie verandert in chemische energie.
stabiliteitvastheid van evenwicht
schade door ingebruiknemingschade door het daadwerkelijk onderlopen van een bergingsgebied.
varrelvijftig haringen.
vijzelturbinevijzel die in beweging wordt gebracht door de kracht van water
helicobacter bacteriënDe bacteriën waarmee specifiek de fecale besmetting t.g.v. vogels wordt aangetoond behoren tot de helicobacter bacteriën.
middenlijn (van een stroming)lijn die de successieve middens van de dwarsdoorsneden van een waterloop verbindt.
fonteineen fontein is een natuurlijke of kunstmatige vloeistofstroom waarbij de vloeistof, meestal water, omhoog wordt gebracht/gestuwd.
bijzondere natuurnatuurlijk voorkomende levensgemeenschappen die relatief zeldzaam zijn, of waar relatief zeldzame plant- en diersoorten deel van uitmaken.
toranradiografisch plaatsbepalingsysteem.
stootattentiesignaal met de scheepshoorn.
superpositie (analytische-elementenmethode)het principe dat (combinaties van) elementen kunnen worden toegevoegd aan of verwijderd uit de bestaande schematisering.
doelgroepstrooktoepassing van rijstroken met een speciale bestemming zodat de beschikbare rijbaanbreedte optimaal kan worden benut.
t47d cellijnhumane borst adenocarcinoma cel
iawm-codecodering voor taxa in het leven geroepen door de 'Interprovinciale Ambtelijke Werkgroep Milieu-inventarisatie'
verkeersregelingeen regeling/afsprakenset als dan niet met regelaars om het verkeer in goede banen te leiden.
piercerdier dat zich ergens in boort.
oppervlaktewaterlichaameen onderscheiden oppervlaktewater van aanzienlijke omvang, zoals een meer, een waterbekken, een stroom, een rivier, een kanaal, een deel van een stroom, rivier of kanaal, een overgangswater of een strook kustwater
geologieleer van de bouw en de ontwikkelingsgeschiedenis van de aardkorst en van de processen die zich erin afspelen
dispachedoor deskundigen opgemaakte berekening en verdeling van zeeschade onder belanghebbenden (reder en verzekeraar).
steenzettingbedekking van een talud met berg-, breuk- of riviersteen
grondwaterstandbuispeilbuis met een betrekkelijk kort filter waarvan de onderkant zich op korte afstand onder de grondwaterspiegel bevindt zodat de gemeten stijghoogte weinig van de grondwaterstand afwijkt.
vast lichthet licht is voortdurend zonder onderbrekingen van dezelfde sterkte.
jetskisoort waterscooter met hoog motorvermogen
buffercapaciteitMate waarin de pH constant blijft bij toevoegen van een kleine hoeveelheid sterke base of sterk zuur.
koers door het waterde richting waarin de boot zich door het water beweegt, rekening houdend met de drift.
verwarmingsinstallatieinstallatie voor centrale verwarming
gekoppeld samenstelvolgens het BPR: een samenstel van één of meer motorschepen en één of meer langszijde daaraan vastgemaakte schepen.
som monochloortolueen-isomerenDe somparameter bevat de parameters 2-chloortolueen(95-49-8), 3-chloortolueen(108-41-8), 4-chloortolueen(106-43-4)
boomkorvisserijvorm van bodemtrawlvisserij voor kotters waarbij twee aan beide zijden uitstaande gieken worden gebruikt. Aan elke giek hangt een bodemtrawlnet, die op de bodem door een `boom' wordt opengehouden.
archiefnummer tekeninghet nummer waaronder de tekeningen in het tekeningenarchief zijn opgeborgen
specifieke energieenergie per eenheid van gewicht van de vloeistof op een gegeven plaats en tijd.
bodemtype correctiefactorendit zijn een aantal factoren die in een formule worden gebruikt waarmee voor een aantal verontreinigingen de concentratie kan worden berekend die van nature voorkomt (de referentiewaarde). Dit is nodig omdat de referentiewaarde afhankelijk is van het organische stof- en lutum gehalte van de betreffende bodem.
watergehalte als massafractiede massahoeveelheid water, die door droging bij 105 uit de grond verdwijnt, gedeeld door de massa van de gedroogde grond.
hydrologisch systeemeen geografisch te onderscheiden, coherente, functionele eenheid van subsystemen van oppervlaktewater, bodemwater en grondwater, waterbodems, kusten en technische infrastructuur voor water, inclusief de biotische gemeenschappen en alle geassocieerde natuurlijke en kunstmatige fysische, chemische en biologische karakteristieken en processen.
antarctischnabij de zuidpool gelegen of voorkomend.
stoombootvaartuig dat door stoom (stoommachine of stoomturbine) wordt voortbewogen.
kleine (handels)vaartschepen begrensd door een laadvermogen van 4000 Gross Tonnage.
schemerzonede zwak verlichte zone die ongeveer overeenkomt met de mesopelagische zone.
meetbriefinternationaal document waarin de hoofdafmetingen van het schip en de bruto en netto tonnenmaat vermeld zijn.
veiligheidsafsluiterafsluiter waarmee een doorstroomopening bij een voorafingestelde waarde wordt gesloten of geopend
toetswaardewaarde die aan de normwaarde getoetst wordt
... meer resultaten

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z - 0 - 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - Alles